BUSASAMANA: Umusore n’Umukobwa W’imyaka 20 Mu Mwuka w’Impaka ku “Serivisi” Yishyuwe – Ese Ikibazo cy’Ubukene n’Uburaya Mu Rubyiruko Kiragenda Gikura?
Mu Murenge wa Busasamana mu Karere ka Nyanza, havugwa inkuru ikomeje guteza impaka mu baturage, aho umusore ashinja umukobwa w’imyaka 20 kwanga kumuha serivisi yo kuryamana nyuma yo kumuha amafaranga bumvikanyeho.
Amakuru aturuka muri ako gace avuga ko aba bombi ngo bari bumvikanye amafaranga ibihumbi 50 by’amafaranga y’u Rwanda (50,000 Rwf) kugira ngo baryamane. Umusore avuga ko yayamuhaye, ariko umukobwa akaza kwisubiraho, yanga kumuha iyo “serivisi”.
Ku rundi ruhande, umukobwa arabihakana yivuye inyuma. Avuga ko ayo mafaranga koko ayafite, ariko ko atayahawe n’uwo musore kubera uburaya, ahubwo ko ari ayo yahawe na musaza we ngo ayamubikire. Akemeza ko adakora uburaya, kandi ko ibyo ashinjwa atari ukuri.
Iki kibazo cyagejejwe mu nteko y’Abaturage, aho kirimo kwigirwa kugira ngo hamenyekane ukuri kwabyo.
Ese Ibi Bivuze Iki ku Rubyiruko?
Nubwo iyi nkuru isa n’ikorwa ry’abantu babiri, itanga ishusho y’ikibazo gikomeye kirimo kugaragara mu rubyiruko bamwe na bamwe, aho ubukene, ubushomeri n’ihungabana ry’imibereho bituma hari abishora mu buraya bashaka imibereho.
Hari abakobwa n’abahungu bakiri bato bashukwa n’amafaranga make, bagatangira ubuzima bwo kugurisha imibiri yabo. Hari n’abasore bamwe bafata ibi nk’ibisanzwe, bagatekereza ko amafaranga ashobora kugura umubiri n’icyubahiro cy’umuntu.
Ibi byose bigira ingaruka zikomeye zirimo:
-
Indwara zandurira mu mibonano mpuzabitsina,
-
Gutakaza agaciro n’icyubahiro,
-
Ihohoterwa n’ihohotera rishingiye ku gitsina,
-
N’ihungabana ryo mu mutwe ku rubyiruko.
Uruhare rw’Imiryango n’Ababyeyi
Birakenewe ko imiryango irushaho kuganira n’abana babo ku ndangagaciro, ubuzima bwiza n’ingaruka zo gushaka amafaranga mu nzira mbi. Ababyeyi bagomba gukurikiranira hafi imibereho y’abana babo, bakabafasha gushaka ibisubizo birambye aho kubareka mu rungabangabo rw’ubuzima.
Icyo Dusaba Leta y’u Rwanda
Nk’abaturage bafite impungenge ku hazaza h’urubyiruko, turasaba Leta y’u Rwanda kurushaho kwita ku kibazo cy’urubyiruko rwishora mu buraya.
By’umwihariko:
-
Hashyirweho gahunda zihariye zo guhanga imirimo ku rubyiruko,
-
Hakongerwa ubukangurambaga bwo kwigisha indangagaciro n’ubuzima bwiza,
-
Hafashwe ingamba zo gufasha abakobwa n’abahungu bari mu kaga k’ubukene bukabije,
-
Hanashakishwe uburyo bwo gufasha abamaze kwishora muri ibi bikorwa babivemo bakabona ubundi buzima.
Urubyiruko ni rwo mizero y’Igihugu. Niturureka rukarindagira mu buraya n’ibindi bikorwa bibangamira ejo hazaza harwo, tuzaba twangiza umusingi w’iterambere ry’u Rwanda.
Birakwiye ko buri wese – Leta, imiryango, amadini n’abaturage – bafatanya kurengera icyubahiro n’ubuzima bw’urubyiruko rwacu.