INYENYERI Z’ABANTU: UMUGISHA N’AMAHIRWE BIKOMOKA KU MANA
Iyo tuvuga “inyenyeri z’abantu” hano ntituba tuvuga izo mu kirere nk’Izuba cyangwa izindi zo muri Milky Way, ahubwo tuba tuvuga inyenyeri y’umugisha, ni ukuvuga umucyo w’Imana uri ku muntu, umugisha we, amahirwe ye, n’igihe cye cyo kuzamurwa.
Mu muco nyarwanda no mu mvugo zisanzwe, bakunze kuvuga ngo: “Inyenyeri ye iraka” cyangwa “Inyenyeri ye yazimye.” Ibi bisobanura ko hari igihe umuntu aba afite umugisha, ibintu bikamworohera, agahabwa amahirwe adasanzwe. Ariko nk’abigishwa b’Ijambo ry’Imana, tugomba gusobanukirwa neza ko umugisha n’amahirwe nyayo bituruka ku Mana, si ku nyenyeri zo mu kirere.
Bibiliya iravuga iti:
“Umugisha w’Uwiteka ni wo utungisha, kandi nta mubabaro wongeraho.” (Imigani 10:22)
Reka turebe ubwoko bw’inyenyeri z’umugisha ku bantu, mu buryo bw’umwuka.
1. Inyenyeri y’Umugisha w’Ivuka
Hari abantu bavuka mu miryango itarimo ubutunzi, ariko bagakurana umugisha wihariye. Abandi bakavuka mu miryango yoroheje ariko Imana igashyira ikiganza cyayo ku buzima bwabo kuva bakiri bato.
Urugero ni rwa Dawidi. Yari umushumba w’intama, ariko Imana yari yarabonye inyenyeri ye.
“Uwiteka areba umutima.” (1 Samweli 16:7)
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Impano zigaragara kuva umuntu akiri muto
-
Gukundwa n’abantu nubwo nta bushobozi afite
-
Guhabwa amahirwe adasanzwe
Igaragaza ko umuntu yatwawe n’umugisha w’Imana kuva akivuka.
2. Inyenyeri y’Impano n’Ubwenge
Hari abantu bahabwa impano zidasanzwe: kuririmba, kuyobora, guhanga udushya, kubwiriza, cyangwa gukora ubucuruzi.
Bibiliya ivuga kuri Daniyeli ko yari afite ubwenge n’ubushishozi buruta abandi.
“Imana iha ubwenge ab’umutima wubaha.” (Daniyeli 2:21)
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Gutsinda aho abandi batsindwa
-
Kugaragaza impano idasanzwe
-
Guhabwa icyubahiro kubera ubuhanga
Igaragaza ko Imana yashyize urumuri rwayo ku mpano z’umuntu.
3. Inyenyeri y’Ubwami n’Ubuyobozi
Hari abantu Imana ihamagarira kuyobora abandi. Ibi si amahirwe gusa, ni umuhamagaro.
Dawidi yabaye umwami, Yozefu aba umuyobozi muri Egiputa.
“Ni we uhindura ibihe n’iminsi, akuraho abami agashyiraho abandi.” (Daniyeli 2:21)
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Guhabwa umwanya wo kuyobora
-
Gukundwa n’abantu benshi
-
Guhabwa ijambo rifite imbaraga
Igaragaza ko Imana yazamuye umuntu ikamushyira hejuru y’abandi.
4. Inyenyeri y’Ubutunzi n’Iterambere
Hari igihe umuntu yinjira mu bihe by’umugisha mu bukungu: ibyo akora bikamuhira, imishinga ye ikamwungukira.
Ariko tugomba kwibuka ko ubutunzi nyabwo buturuka ku Mana.
“Uzibuke Uwiteka Imana yawe, kuko ari we uguha imbaraga zo kubona ubutunzi.” (Gutegeka kwa Kabiri 8:18)
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Imirimo ihira
-
Amafaranga yiyongera mu buryo butangaje
-
Guhabwa amahirwe mu bucuruzi
Igaragaza ko umugisha w’Imana uri ku maboko y’umuntu.
5. Inyenyeri y’Ubugingo n’Agakiza
Iyi ni yo nyenyeri iruta izindi zose. Ni igihe umuntu amenye Imana, akakira agakiza, ubuzima bwe bugahinduka.
Yesu ni we mucyo nyakuri.
“Ni njye mucyo w’isi.” (Yohana 8:12)
Iyo umuntu akijijwe, inyenyeri y’ubugingo iramurikiraho, kandi n’iyo yagira ibigeragezo, ntizimya.
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Umutima uhinduka
-
Guhinduka mu myitwarire
-
Kugira amahoro n’ibyiringiro
Igaragaza ko umuntu yatwawe n’umucyo wa Kristo.
6. Inyenyeri y’Amahirwe (Igihe Cyiza)
Hari igihe umuntu aba mu gihe cye cyiza: ibintu byose bigakunda, amahirwe akaza ku bwinshi.
Ariko Bibiliya itwibutsa ko ibihe biri mu maboko y’Imana.
“Ibintu byose bigira igihe cyabyo.” (Umubwiriza 3:1)
Iyi nyenyeri igaragazwa n’iki?
-
Guhura n’abantu b’ingirakamaro
-
Gufungurirwa imiryango
-
Kwaguka mu buryo butunguranye
Igaragaza ko umuntu ageze mu gihe cye cyo kuzamurwa.
7. Inyenyeri Yazimye – Iyo Umugisha Ugabanutse
Hari n’igihe bavuga ngo: “Inyenyeri ye yazimye.” Ibi bibaho iyo umuntu atandukanye n’Imana, cyangwa iyo yinjiye mu byaha bikamubuza umugisha.
Samusoni yari afite imbaraga zidasanzwe, ariko igihe yaciye ku masezerano, inyenyeri ye irazima.
“Uwiteka yari yaramuvuyeho, atabizi.” (Abacamanza 16:20)
Ibi bigaragazwa n’iki?
-
Gutsindwa aho yahoze atsinda
-
Kubura amahoro
-
Amahirwe gufungwa
Ariko inkuru nziza ni uko iyo umuntu yihana, Imana ishobora kongera kumurika inyenyeri ye.
INYIGISHO Y’UMWUKA: INYENYERI NYAYO IVA KU MANA
Abantu bamwe batekereza ko inyenyeri zabo zishingiye ku mahirwe, ku mibumbe, cyangwa ku kuraguza. Ariko Bibiliya ituburira kutiringira ibyo.
“Ntihakagire uboneka muri mwe uraguza cyangwa upfumuza.” (Gutegeka kwa Kabiri 18:10)
Inyenyeri y’umuntu nyayo ni umugisha w’Imana uri ku buzima bwe. Iyo Imana igushyize hejuru, nta muntu wagusubiza hasi.
UMWANZURO: ESE INYENYERI YAWE IRAMURIKA?
Niba wifuza ko inyenyeri yawe irushaho kumurika:
-
Shaka Imana mbere ya byose
-
Ba indahemuka mu byo ukora
-
Irinde icyaha
-
Senga kandi wizere
“Abanyabwenge bazarabagirana nk’umucyo w’ikirere, kandi abahindura benshi ku gukiranuka bazamera nk’inyenyeri iteka ryose.” (Daniyeli 12:3)
Iyo uri mu bushake bw’Imana, inyenyeri yawe ntizazima. N’iyo waba uri mu mwijima uyu munsi, Imana ishobora kongera kukumurikira.
Nk’umwigisha w’Ijambo ry’Imana, ndakubwira nti: Umugisha wawe ntushingiye ku nyenyeri zo mu kirere, ahubwo ushingiye ku Mana yaremye izo nyenyeri.
Niba wizera, ugakomeza kugendera mu kuri, inyenyeri yawe izamurika, kandi amahirwe yawe azakomoka ku mugisha w’Uwiteka.