Guverinoma igiye kuvugurura inganda zitunganya amazi no kwagura imiyoboro: Dr. Jimmy Gasore yatangaje ingamba nshya zo kunoza serivisi z’amazi mu Rwanda
Minisitiri w’Ibikorwaremezo mu Rwanda, Jimmy Gasore, yatangaje ko Leta y’u Rwanda iri gushyira mu bikorwa ingamba zitandukanye zigamije gukemura ibibazo bikigaragara mu itangwa rya serivisi z’amazi mu bice bitandukanye by’igihugu.
Izi ngamba zirimo kuvugurura no kongera ubushobozi bw’inganda zitunganya amazi zishaje, gusimbura no kwagura imiyoboro y’amazi ndetse no kubaka inganda nshya zitunganya amazi, mu rwego rwo gutuma abaturage babona amazi meza kandi ahagije.
Yabitangaje ubwo yari mu kiganiro n’Abadepite bagize Komisiyo y’Imiyoborere Uburinganire n’Ubwuzuzanye bw’Abagabo n’Abagore, aho baganiraga ku bibazo byagaragajwe muri raporo yakozwe n’RGB igaragaza imbogamizi zikigaragara mu itangwa rya serivisi z’amazi n’imikorere ya WASAC.
Ibibazo bikigaragara mu itangwa ry’amazi
Mu myaka ishize, abaturage mu bice bitandukanye by’u Rwanda bagiye bagaragaza ibibazo bijyanye no kubona amazi meza kandi ahagije. Hari aho abaturage bavuga ko amazi abura kenshi, hakaba n’ahari imiyoboro ishaje ituma amazi atagera ku bayakeneye.
Raporo ya RGB yagaragaje ko hari ibibazo bimwe na bimwe mu mikorere ya WASAC, birimo:
-
imiyoboro ishaje itakibasha gutanga amazi ku buryo buhagije
-
inganda zitunganya amazi zidafite ubushobozi buhagije
-
abaturage bamwe bagifite urugendo rurerure bajya gushaka amazi
-
ndetse n’ikorwa ridasanzwe ry’amazi mu mijyi igenda yiyongera vuba
Ibi bibazo byatumye Abadepite bashaka kumenya ingamba zihari zo gukemura iki kibazo gikomeje kuvugwa n’abaturage.
Ingamba Leta yafashe
Mu gusubiza ibi bibazo, Minisitiri Jimmy Gasore yavuze ko Leta iri gushyira mu bikorwa gahunda nini igamije kongera amazi meza agera ku baturage mu gihugu hose.
Yavuze ko imwe mu ngamba zikomeye ari kuvugurura inganda zitunganya amazi zishaje, kuko hari izubatswe mu myaka myinshi ishize zitaragenewe umubare w’abaturage igihugu gifite ubu.
Ati:
“Hari inganda zitunganya amazi zubatswe kera cyane, kandi muri iki gihe abaturage barushijeho kwiyongera. Turimo kuzivugurura no kongera ubushobozi bwazo kugira ngo zibashe gutanga amazi ahagije.”
Ibi bivuze ko zimwe mu nganda zizongerwamo ibikoresho bishya ndetse n’ikoranabuhanga rigezweho.
Gusimbura no kwagura imiyoboro y’amazi
Minisitiri Gasore yavuze ko imiyoboro ishaje ari imwe mu mpamvu zituma amazi atagera ku baturage uko bikwiye.
Mu rwego rwo gukemura iki kibazo, Leta irateganya:
-
gusimbura imiyoboro ishaje
-
kongera imiyoboro mishya mu bice byiyongera
-
kunoza uburyo amazi agera ku baturage
Mu mijyi igenda yaguka cyane nka Kigali n’indi mijyi iri kuzamuka mu gihugu, hakenewe imiyoboro mishya ishobora kwakira abaturage benshi.
Ibi bizafasha kugabanya ibibazo by’amazi abura kenshi cyangwa agera ku baturage ku buryo budahagije.
Kubaka inganda nshya zitunganya amazi
Uretse kuvugurura inganda zisanzweho, Minisitiri Gasore yavuze ko Leta ifite gahunda yo kubaka inganda nshya zitunganya amazi mu bice bitandukanye by’igihugu.
Izi nganda zizafasha:
-
kongera amazi atunganywa buri munsi
-
kugabanya ikibazo cy’ibura ry’amazi
-
gutuma amazi agera ku baturage benshi
Kubaka inganda nshya bizafasha cyane cyane mu mijyi igenda ikura vuba n’ahari abaturage benshi.
Uruhare rwa WASAC mu gukemura ikibazo
Ikigo cya WASAC gifite inshingano zo gutunganya no gukwirakwiza amazi ndetse no gutunganya amazi yanduye mu Rwanda.
Minisitiri Gasore yavuze ko WASAC iri gukora ivugurura mu mikorere yayo kugira ngo irusheho kunoza serivisi iha abaturage.
Hari gahunda yo:
-
kongera abakozi bafite ubumenyi mu by’amazi
-
gukoresha ikoranabuhanga rigezweho
-
kunoza uburyo bwo gukurikirana imiyoboro n’inganda
Ibi byose bizafasha WASAC gutanga serivisi nziza kandi zihamye.
Icyo Abadepite basabye
Abadepite bagize Komisiyo y’Imiyoborere bagaragaje ko ibibazo by’amazi bikwiye gukemurwa byihuse, kuko amazi ari imwe mu serivisi z’ingenzi abaturage bakeneye mu buzima bwa buri munsi.
Bavuze ko hari abaturage bagikoresha amazi yo mu bishanga cyangwa mu migezi, ibintu bishobora guteza ibibazo by’ubuzima.
Basabye ko ingamba zatangajwe na Minisiteri y’Ibikorwaremezo zashyirwa mu bikorwa vuba kandi zigakurikiranywa neza.
Inyungu abaturage bazabona
Niba izi gahunda zishyizwe mu bikorwa neza, abaturage bazungukiramo byinshi birimo:
-
kubona amazi meza kandi ahagije
-
kugabanya indwara zituruka ku mazi mabi
-
kugabanya urugendo abaturage bakora bajya gushaka amazi
-
guteza imbere ubuzima n’ubukungu bw’abaturage
Amazi ni imwe mu nkingi z’iterambere kuko afasha mu buzima bwa buri munsi, mu buhinzi ndetse no mu nganda.
U Rwanda rukomeje gushora imari mu bikorwa remezo
Mu myaka ishize, u Rwanda rwashyize imbaraga nyinshi mu guteza imbere ibikorwa remezo birimo:
-
imihanda
-
amashanyarazi
-
amazi meza
-
ibikorwa by’isuku n’isukura
Ibi bikorwa byagize uruhare runini mu guteza imbere imibereho y’abaturage ndetse no gukurura ishoramari mu gihugu.
Gahunda yo kunoza serivisi z’amazi iri mu murongo w’icyerekezo cya Leta cyo gutuma buri muturage agira ubuzima bwiza kandi bworoshye.
Icyizere cy’ejo hazaza
Minisitiri Jimmy Gasore yagaragaje ko Leta ifite icyizere ko mu myaka iri imbere ikibazo cy’amazi kizaba cyaragabanutse cyane, bitewe n’ingamba nshya zirimo gushyirwa mu bikorwa.
Yavuze ko gukemura ikibazo cy’amazi bisaba ubufatanye bw’inzego zitandukanye zirimo:
-
Minisiteri y’Ibikorwaremezo
-
WASAC
-
inzego z’ibanze
-
ndetse n’abaturage ubwabo
Mu gihe izi gahunda zizashyirwa mu bikorwa uko biteganyijwe, biteganyijwe ko abaturage benshi mu Rwanda bazarushaho kubona amazi meza kandi ahagije, bikazamura imibereho yabo no guteza imbere igihugu muri rusange.
Ibi bigaragaza ko Leta y’u Rwanda ikomeje gushyira imbere serivisi z’ingenzi zigamije kuzamura imibereho myiza y’abaturage no kubaka igihugu gifite ibikorwa remezo bihamye kandi bigezweho.