Mu gihe ikoranabuhanga rikomeje kuba inkingi ya mwamba mu mikorere y’inzego z’imari ku isi, Equity Bank Rwanda yatangaje ko yamenye amakuru y’ibikorwa by’uburiganya bwageragejwe gukorwa muri sisitemu yayo, ubwo hagaragaraga ihererekanya ridasanzwe ry’amafaranga. Iyi banki yemeje ko yahise ifata ingamba zihuse zo gukumira icyo kibazo ndetse igatangiza iperereza rigamije kumenya abihishe inyuma yabyo.
Ibi byabaye mu gihe serivisi z’imari zishingiye ku ikoranabuhanga zikomeje kwiyongera, bikajyana n’ingaruka z’ibitero by’abashaka kunyereza amafaranga binyuze mu buryo bw’ikoranabuhanga.
Icyatumye ikibazo kimenyekana
Nk’uko byatangajwe n’ubuyobozi bwa Equity Bank Rwanda, hari habonetse ihererekanya ry’amafaranga ritari risanzwe muri sisitemu ya banki. Ibi byahise bikurura impungenge ku buryo bw’imikorere isanzwe ya banki, bituma hafatwa icyemezo cyo guhita hakorwa igenzura ryimbitse.
Ubuyobozi bwagaragaje ko sisitemu z’umutekano za banki zifite ubushobozi bwo gutahura ibikorwa bidasanzwe, ari nabyo byatumye ikibazo kimenyekana hakiri kare.
Ingamba zihuse zafashwe
Nyuma yo gutahura icyo kibazo, Equity Bank Rwanda yahise ifata ingamba zikomeye zirimo:
-
Guhagarika by’agateganyo ihererekanya ryari riri gukekwa
-
Gufunga konti zimwe zagaragayeho ibikorwa bidasanzwe
-
Kongera urwego rw’umutekano muri sisitemu za banki
-
Gukorana n’inzego z’umutekano mu gutangira iperereza
Izi ngamba zafashwe mu rwego rwo kurinda umutungo w’abakiliya no gukomeza kubungabunga icyizere banki ifitiwe.
Iperereza ryatangiye
Banki yatangaje ko yahise itangira iperereza ifatanyije n’inzego zibishinzwe kugira ngo hamenyekane neza uko ubwo buriganya bwageragejwe bwateguwe n’ababugizemo uruhare.
Iri perereza ririmo kureba:
-
Aho ibikorwa byatangiriye
-
Uko amafaranga yagendaga yimurwa
-
Abantu cyangwa amatsinda ashobora kuba abiri inyuma y’ibi bikorwa
Ubuyobozi bwa Equity Bank Rwanda bwavuze ko buzatangaza ibisobanuro birambuye igihe iperereza rizaba rigeze ku musozo.
Uko abakiliya bagizweho ingaruka
Nubwo habayeho kugerageza uburiganya, banki yemeje ko abakiliya bayo badahuye n’igihombo gikomeye bitewe n’ihutirwa ry’ingamba zafashwe.
Abakiliya bashishikarijwe gukomeza gukoresha serivisi za banki bisanzwe, ariko banasabwa gukomeza kuba maso ku bijyanye n’umutekano w’amakuru yabo bwite n’ikorwa ry’ubucuruzi.
Umutekano w’ikoranabuhanga mu mabanki
Ibi byabaye kuri Equity Bank Rwanda bigaragaza ko nubwo amabanki akoresha ikoranabuhanga rigezweho, adakwiye kwirara kuko abashaka gukora uburiganya nabo bakoresha uburyo buhanitse.
Mu rwego mpuzamahanga, ibikorwa by’uburiganya bukoresheje ikoranabuhanga bikomeje kwiyongera, cyane cyane mu bijyanye na:
-
Phishing (kwiba amakuru y’ibanga)
-
Hacking (kwinjira muri sisitemu mu buryo butemewe)
-
Malware (porogaramu zangiza)
Ibi bisaba amabanki gukomeza gushora imari mu mutekano w’ikoranabuhanga no guhugura abakozi n’abakiliya.
Inama ku bakiliya mu kwirinda uburiganya
Abakiliya ba Equity Bank Rwanda basabwe gukurikiza amabwiriza akurikira kugira ngo birinde uburiganya:
-
Kutagira uwo basangiza amakuru y’ibanga nka PIN cyangwa password
-
Kwirinda gukanda ku ma-link atazwi
-
Gukoresha porogaramu za banki zemewe gusa
-
Guhita batanga amakuru igihe babonye ibikorwa bidasanzwe kuri konti zabo
Uruhare rw’inzego z’umutekano
Iperereza ku byabaye riri gukorwa ku bufatanye n’inzego z’umutekano, zigamije gukumira no guhana abakora ibyaha by’ikoranabuhanga.
Mu Rwanda, inzego z’umutekano zikomeje kongera imbaraga mu guhangana n’ibyaha by’ikoranabuhanga, bijyanye n’uko ikoreshwa ry’ikoranabuhanga rikomeza kwiyongera.
Icyizere cy’abakiliya kiracyahari
Nubwo habayeho iki kibazo, Equity Bank Rwanda yagaragaje ko ifite ubushobozi bwo gukumira no guhangana n’ibibazo nk’ibi.
Ubuyobozi bwemeje ko bukomeje gushyira imbere umutekano w’abakiliya, kandi ko buzakomeza kunoza sisitemu zayo kugira ngo birusheho gukomera.
Isomo ku rwego rw’imari
Iki kibazo ni isomo rikomeye ku rwego rw’imari mu Rwanda no ku isi muri rusange. Kigaragaza ko:
-
Ikoranabuhanga rifite inyungu nyinshi ariko rifite n’ingaruka
-
Umutekano ugomba gushyirwa imbere kurusha ibindi byose
-
Ubufatanye hagati y’inzego butanga umusaruro mu gukumira ibyaha
Umusozo
Ibikorwa by’uburiganya bwageragejwe muri sisitemu ya Equity Bank Rwanda byerekana ko hakiri urugamba rukomeye mu kurinda umutekano w’imari mu gihe ikoranabuhanga rikomeje gutera imbere.
Icyakora, ingamba zihuse zafashwe n’iyi banki n’itangira ry’iperereza bitanga icyizere ko ibibazo nk’ibi bishobora gukumirwa hakiri kare, bityo abakiliya bagakomeza kugirira icyizere serivisi z’imari bakoresha buri munsi.
Mu gihe iperereza rigikomeje, abakiliya n’abaturage muri rusange basabwa gukomeza kuba maso no gukurikiza amabwiriza y’umutekano, kugira ngo barusheho kwirinda uburiganya bw’ikoranabuhanga bushobora kubagiraho ingaruka.