AVEGA Agahozo yateguye abanyamuryango bayo ku kwinjira mu Cyumweru cy’Icyunamo: Ubudaheranwa nk’inkingi yo gukomera mu minsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi
Mu gihe u Rwanda rwitegura kwinjira mu Cyumweru cy’Icyunamo no gutangira iminsi 100 yo Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Umuryango AVEGA Agahozo wahurije hamwe abanyamuryango bawo mu biganiro byihariye bigamije kubategura no kubafasha kwimakaza ubudaheranwa.
Ibi biganiro byabaye mu rwego rwo gufasha abarokotse Jenoside, cyane cyane abapfakazi n’ababyeyi basigaranye ibikomere byatewe n’amateka mabi banyuzemo, kugira ngo binjire mu minsi yo Kwibuka bafite imbaraga zihagije zo guhangana n’amarangamutima akomeye akunze kuzamuka muri iki gihe.
Kwitegura mbere yo Kwibuka: Impamvu ari ingenzi
Ubusesenguzi bwakozwe na AVEGA Agahozo bwagaragaje ko igihe cyo Kwibuka ari ingenzi cyane mu kubungabunga amateka no guha icyubahiro inzirakarengane zazize Jenoside, ariko nanone kikaba igihe gikomeye ku bafite ibikomere by’umutima bitarakira burundu.
Mu minsi 100 yo Kwibuka, abarokotse benshi bahura n’ibyiyumvo bikomeye birimo agahinda, ihungabana, kwiheba no kongera kwibuka mu buryo bubabaza ibyababayeho. Ni yo mpamvu uyu muryango wasanze ari ngombwa gutegura abanyamuryango bawo mbere, kugira ngo babashe kwakira neza ibi bihe kandi birinde kugwa mu ihungabana rikabije.
Abayobozi b’uyu muryango bagaragaje ko gutegura abarokotse mbere yo Kwibuka bifasha kugabanya ingaruka z’ihungabana, bikabafasha kwinjira muri iki gihe bafite ubumenyi n’imbaraga zo guhangana n’amarangamutima ashobora kubazahaza.
Ubudaheranwa nk’inzira yo gukira
Mu biganiro byatanzwe, hibanzwe cyane ku kwimakaza ubudaheranwa—ni ukuvuga ubushobozi bwo gukomera no kongera guhaguruka nubwo umuntu yanyuze mu bihe bikomeye.
Ubudaheranwa si ukwibagirwa ibyabaye, ahubwo ni ugufata icyemezo cyo kubaho, gukomeza ubuzima no kubaka ejo hazaza nubwo amateka y’umuntu yaba arimo ibikomere bikomeye. Abaganga b’inzobere mu by’ubuzima bwo mu mutwe batumiwe muri ibi biganiro basobanuye ko ubudaheranwa bushobora kwigishwa no kongerwamo imbaraga binyuze mu bufatanye, ibiganiro no gufashanya.
Bagaragaje ko kubaho mu muryango ushyigikirana, gusangira ubuhamya no kuganira ku byiyumvo bifasha kugabanya umutwaro w’ihungabana. Ni muri urwo rwego AVEGA yahurije abanyamuryango hamwe, kugira ngo basangire ubunararibonye kandi bafatanye mu gukomera.
Jenoside yakorewe Abatutsi: Amateka adasibangana
Mu 1994, u Rwanda rwahuye n’ibihe bikomeye ubwo habaga Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yahitanye ubuzima bw’Abatutsi barenga miliyoni mu gihe cy’iminsi 100 gusa. Jenoside yasize igihugu cyarasenyutse, imiryango myinshi yarasenyutse, abagore benshi basigara ari abapfakazi, abana baba imfubyi, ndetse n’abandi benshi basigara bafite ibikomere by’umubiri n’iby’umutima.
Nyuma ya Jenoside, hashyizweho imiryango itandukanye igamije gufasha abarokotse kongera kubaka ubuzima, harimo na AVEGA Agahozo, yashinzwe n’abapfakazi ba Jenoside mu rwego rwo gufashanya no kongera kwiyubaka.
Uyu muryango wagize uruhare rukomeye mu gufasha abanyamuryango kubona ubuvuzi, ubufasha mu by’amategeko, uburezi ku bana babo no kubafasha mu mishinga ibateza imbere.
Icyumweru cy’Icyunamo n’iminsi 100 yo Kwibuka
Buri mwaka, guhera ku wa 7 Mata, u Rwanda rutangira Icyumweru cy’Icyunamo rukinjira mu minsi 100 yo Kwibuka, ihura n’igihe Jenoside yamaze ikorwa. Ni igihe cyo kuzirikana, gusenga, gusabana no gusubiza icyubahiro abazize Jenoside.
Ariko kandi ni igihe gikomeye ku barokotse, kuko bibuka mu buryo burambuye amateka mabi banyuzemo. Hari abongera kugira ihungabana rikomeye, bamwe bagatakaza ubwenge by’igihe gito, abandi bakagira ibibazo by’umutima bisaba ubuvuzi bwihuse.
Ni muri urwo rwego AVEGA yashyize imbaraga mu gutegura abanyamuryango mbere y’uko iki gihe kigera, kugira ngo babashe kugera mu bikorwa byo Kwibuka bafite imbaraga zo guhangana n’icyo gihe.
Ubufatanye n’inzego z’ubuzima
Mu biganiro byabaye, hanitabiriwe inzobere mu by’ubuzima bwo mu mutwe, zasobanuriye abanyamuryango ibimenyetso by’ihungabana n’uko bakwiye kubyitwaramo.
Basabwe kwirinda kwihererana ibibazo, gushaka ubufasha bw’abajyanama mu by’ubuzima bwo mu mutwe igihe bumva bameze nabi, no gukomeza gusabana n’abandi kugira ngo batigunga.
Inzego z’ubuzima zikomeje kugaragaza ko mu gihe cyo Kwibuka, zitegura kwakira abantu benshi bashobora kugira ibibazo by’ihungabana. Ni yo mpamvu ubukangurambaga bwo kwitegura mbere ari ingenzi cyane.
Uruhare rw’imiryango mu kubaka ubumwe
AVEGA Agahozo igaragaza ko uretse gufasha abanyamuryango bayo mu bijyanye no gukira ibikomere, ifite n’uruhare mu kubaka ubumwe n’ubwiyunge mu muryango nyarwanda.
Mu myaka 32 ishize Jenoside ibaye, u Rwanda rwateye intambwe ikomeye mu kubaka ubumwe n’ubwiyunge. Ariko gukira ibikomere bisaba igihe, kandi bisaba ubufatanye bw’inzego zose—Leta, imiryango itari iya Leta, amadini n’abaturage muri rusange.
AVEGA ikomeza gushishikariza abanyamuryango bayo kugira uruhare mu bikorwa byubaka igihugu, kwigisha urubyiruko amateka ya Jenoside no kurwanya ingengabitekerezo yayo.
Ubutumwa bwo gukomera no kwizera ejo hazaza
Mu gusoza ibi biganiro, abayobozi ba AVEGA bashimangiye ko nubwo amateka mabi adasibangana, abarokotse bafite ubushobozi bwo kubaho ubuzima bwuzuye, kubaka imiryango yabo no gutanga umusanzu mu iterambere ry’igihugu.
Bashishikarije abanyamuryango gukomeza kwiyitaho, gushaka ubufasha igihe bibaye ngombwa no kwizera ko ejo hazaza hashobora kuba heza nubwo hashyizweho igitutu n’amateka.
U Rwanda rwitegura kwinjira mu minsi 100 yo Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi, AVEGA Agahozo ikomeza kuba inkingi ya mwamba ku banyamuryango bayo, ibafasha kwimakaza ubudaheranwa no gukomera.
Kwitegura mbere yo Kwibuka si ikimenyetso cy’intege nke, ahubwo ni ikimenyetso cy’ubwenge no kwiyitaho. Ni intambwe iganisha ku gukomeza kubaho no guha icyubahiro abazize Jenoside, hubakwa u Rwanda ruzira ivangura n’urwango.
Mu gihe u Rwanda rwongera kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ubutumwa bukomeza kuba bumwe: Kwibuka twiyubaka, twimakaza ubudaheranwa, kandi twubaka ejo hazaza heza ku bazadukomokaho.