KWIBUKA32 MURI KARONGI: UBUTUMWA BUKOMEYE BW’UBUMWE, UKURI N’INSHINGANO Z’URUBYIRUKO MU KWIRINDA INGENGABITEKEREZO YA JENOSIDE
Mu gihe u Rwanda n’Isi yose bakomeje Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Akarere ka Karongi kabaye imwe mu nkingi zikomeye zigaragaza uko kwibuka bifite intego irenze amarira n’agahinda—ni urugendo rwo kubaka ejo hazaza harangwa n’ukuri, ubumwe n’inshingano.
Mu Murenge wa Ruganda, habereye igikorwa gikomeye cyo Kwibuka32 cyabanjirijwe n’urugendo rwo kwibuka ruzwi nka #Kwibuka32, aho abaturage b’ingeri zitandukanye—urubyiruko, ababyeyi, abayobozi n’abarokotse Jenoside—bahuriye ku butumwa bumwe: kwibuka twiyubaka, twirinda ko amateka mabi yazisubiramo.
IGICE CYA MBERE: UBUTUMWA BW’UMURYANGO IBUKA MURI KARONGI
Ubuyobozi bw’Umuryango IBUKA mu Karere ka Karongi bwatanze ubutumwa bufite uburemere bukomeye, bushimangira uruhare rw’uyu muryango mu kurengera inyungu z’abarokotse Jenoside no gukomeza gusigasira amateka.
Bashimye cyane uruhare rwa FPR Inkotanyi mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi, bavuga ko ari igikorwa cyahinduye amateka y’u Rwanda burundu.
Ariko ntibagarukiye aho.
👉 Batanze umuburo usobanutse:
Ingengabitekerezo ya Jenoside iracyahari, kandi igomba kurwanywa n’umuntu ku giti cye.
Niba utekereza ko Jenoside ari amateka gusa—uba uri mu kibazo gikomeye.
IGICE CYA KABIRI: INGENGABITEKEREZO YA JENOSIDE — IKIBAZO KITARACIKA
Reka tubivuge mu buryo budaca ku ruhande:
👉 Jenoside ntiyatangiye mu 1994.
Yatangiye mu bitekerezo by’abantu.
Ni byo byitwa ingengabitekerezo ya Jenoside.
Ni iki?
- Ni urwango rushingiye ku bwoko
- Ni imvugo zisenya ubumwe
- Ni ugupfobya cyangwa guhakana Jenoside
Ubuyobozi bwa IBUKA bwibukije abaturage ko:
- Kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside si inshingano z’inzego gusa
- Ni inshingano ya buri Munyarwanda
👉 Ikibazo gikomeye:
Ese uri mu bantu bayirwanya cyangwa bayiceceka?
Kuko guceceka imbere y’ikibi—ni ukugishyigikira.
IGICE CYA GATATU: KUBA HAFI ABAROKOTSE — SI IMPUHWE GUSA, NI INSHINGANO
Mu butumwa bwatanzwe, abaturage basabwe kuba hafi abarokotse Jenoside.
Ariko si mu magambo gusa.
👉 Ni mu bikorwa bifatika:
- Kubafasha mu mibereho ya buri munsi
- Kubasura no kubaganiriza
- Kububakira icyizere cy’ejo hazaza
Abenshi batekereza ko gufasha abarokotse ari igikorwa cy’abafite ubushobozi bwinshi.
Ni ukwibeshya.
👉 Ushobora gutanga:
- Igihe cyawe
- Ijambo ryiza
- Ubufasha buto ariko bufite agaciro
Icy’ingenzi ni umutima.
IGICE CYA KANE: ITERAMBERE RITANGIRA AHO UVUKA
Kimwe mu bitekerezo byagarutsweho cyane ni iki:
👉 Abanyarwanda bagomba kugira ibikorwa bakorera aho bavuka.
Ibi ni ingenzi cyane kuko:
- Iterambere rituruka hasi rigana hejuru
- Nta gihugu cyatera imbere abaturage bacyo badashyizemo uruhare
Ubuyobozi bwa IBUKA bwasabye abaturage:
- Kudategereza inkunga ziturutse ahandi
- Kwishyira hamwe bagateza imbere aho batuye
- Gukora ibikorwa bibafasha kwigira
👉 Ibi ni byo byubaka u Rwanda rukomeye.
IGICE CYA GATANU: IJAMBO RIKOMEYE RYA Ntukanyagwe Jean Laurent
Mu ijambo rye, Visi Perezida wa IBUKA mu Karere ka Karongi, Ntukanyagwe Jean Laurent, yagarutse ku ngingo ikomeye cyane abantu benshi bakunze kwirengagiza:
👉 Hari imibiri y’abishwe muri Jenoside itarashyingurwa mu cyubahiro.
Yasabye abantu bose bazi aho iyo mibiri iherereye:
Kuyigaragaza igashyingurwa mu cyubahiro.
Ibi si ikibazo cy’amateka gusa—ni ikibazo cy’ubutabera n’ubumuntu.
- Gushyingura mu cyubahiro ni uguha agaciro ubuzima bwatakaye
- Ni no guha ihumure abarokotse
👉 Ariko ikibazo gikomeye ni iki:
Kuki hari abazi aho imibiri iri ariko bagaceceka?
- Ni ubwoba?
- Ni ipfunwe?
- Cyangwa ni uguhisha ukuri?
Icyo ari cyo cyose—nticyemewe.
Ukuri ntigushobora gusimburwa n’ituze ry’inyuma.
IGICE CYA GATANDATU: URUGENDO RWO #KWIBUKA32 — IKIMENYETSO CY’UBUMWE
Igikorwa cyabanjirijwe n’urugendo rwo #Kwibuka32, rufite ubusobanuro bukomeye cyane:
- Ni urugendo rwo kwibuka amateka
- Ni urugendo rwo gusubiza agaciro abishwe
- Ni urugendo rwo kongera ubumwe
Abitabiriye uru rugendo bagaragaje ko:
👉 Kwibuka si igikorwa cy’umunsi umwe—ni urugendo rw’ubuzima bwose.
IGICE CYA KARINDWI: ISOMO RIKOMEYE KU RUBYIRUKO
Niba uri urubyiruko—iki gice kirakureba cyane.
Urubyiruko ni rwo:
- Rugize umubare munini w’Abanyarwanda
- Ruzayobora igihugu ejo
Ariko ikibazo ni iki:
👉 Ese rufite ubumenyi ku mateka?
Ubuyobozi bwa IBUKA bwibukije ko:
- Urubyiruko rugomba kwiga amateka ya Jenoside
- Rugomba kuyasobanukirwa neza
- Rugomba kuyasangiza abandi
Kuko:
👉 Utazi amateka—ashobora kuyasubiramo.
IGICE CYA MUNANI: KWIBUKA — SI AMARIRA GUSA
Abantu benshi batekereza ko kwibuka ari:
- Kurira
- Kugira agahinda
- Kwibuka ibibi gusa
Ariko mu by’ukuri:
👉 Kwibuka ni igikorwa cyo kubaka.
- Kubaka ukuri
- Kubaka ubumwe
- Kubaka ejo hazaza
Ni yo mpamvu bavuga bati:
“Kwibuka twiyubaka.”
IGICE CYA CYENDA: INSHINGANO ZA BURI MUNYARWANDA
Ubutumwa bwatangiwe i Karongi bufite ishingiro rimwe:
👉 Nta muntu n’umwe uri hanze y’inshingano zo kurinda u Rwanda
Mu gihe u Rwanda rwifatanyije n’Isi yose mu Kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Akarere ka Karongi kagaragaje urugero rukomeye rw’ubumwe, ukwibuka gufite intego, n’inshingano zo kubaka ejo hazaza. Iki gikorwa cyabereye mu Murenge wa Ruganda, aho abaturage b’ingeri zitandukanye bahuriye mu mugambi umwe wo gusigasira amateka no kurwanya icyatuma Jenoside yongera kubaho ukundi.
Ubuyobozi bw’Umuryango IBUKA mu Karere ka Karongi bwatanze ubutumwa bukomeye bushimira uruhare rukomeye rwa FPR Inkotanyi mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi, igikorwa cyahinduye amateka y’u Rwanda burundu kigashyiraho urufatiro rw’ubumwe n’ubwiyunge. Ariko nanone, bwibukije ko urugamba rwo kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside rugikomeje, kandi ko ari inshingano ya buri Munyarwanda, atari iy’inzego gusa.
Iki gikorwa cyabanjirijwe n’urugendo rwo #Kwibuka32, rugaragaza uburyo kwibuka atari amagambo gusa ahubwo ari urugendo rw’ubuzima bwose. Abitabiriye uru rugendo bagaragaje ko kwibuka ari ugusubiza agaciro abishwe, guha ihumure abarokotse, no kongera kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda. Ni igikorwa cyerekana ko amateka mabi atibagirana, ariko ko ashobora guhinduka isomo rikomeye ryo kubaka ejo hazaza heza.
Mu ijambo rye, Visi Perezida wa IBUKA mu Karere ka Karongi, Ntukanyagwe Jean Laurent, yagarutse ku kibazo gikomeye gikomeje kubabaza benshi: kuba hari imibiri y’abishwe muri Jenoside itarashyingurwa mu cyubahiro. Yasabye abantu bose bazi aho iyo mibiri iherereye kugira umutima wo kuyigaragaza igashyingurwa mu cyubahiro, kuko gushyingura mu cyubahiro ari uguha agaciro ubuzima bwatakaye no guha amahoro imiryango yasigaye ifite ibikomere bikomeye.
Ubutumwa bwatanzwe bwibanze cyane ku kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, bugaragaza ko Jenoside itatangirira ku bikorwa ahubwo itangirira mu bitekerezo. Ni yo mpamvu abaturage bose basabwe kwirinda amagambo, imyitwarire n’ibitekerezo byatuma urwango rusubira mu Banyarwanda. Kwibuka rero si ugutekereza ku byabaye gusa, ahubwo ni no gufata ingamba zihamye zo kubuza ko byazongera kubaho ukundi.
Ikindi cyagarutsweho cyane ni akamaro ko kuba hafi abarokotse Jenoside. Ibi si ibikorwa by’impuhwe gusa, ahubwo ni inshingano y’ubumuntu. Kuba hafi abarokotse bisobanuye kubafasha mu buzima bwa buri munsi, kubitaho mu buryo bw’umutima, no kubafasha kongera kubaka icyizere cy’ubuzima. Ni urugendo rusaba umutima n’ubwitange, kandi buri wese ashobora gutanga icyo afite, yaba igihe, ijambo ryiza cyangwa igikorwa gifatika.
Abaturage banasabwe kugira uruhare mu iterambere ry’aho bavuka, bakirinda gutegereza inkunga ziturutse ahandi. Iterambere ry’igihugu ritangirira ku muturage ku giti cye, rigakura rikagera ku rwego rw’igihugu. Iyo abantu bakorera hamwe bafite intego imwe, bashobora kugera ku bintu bikomeye kurushaho.
Urubyiruko rwahawe umwanya wihariye muri ubu butumwa, rusabwa kwiga amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kuyasobanukirwa no kuyasangiza abandi. Urubyiruko ni rwo mizero y’ejo hazaza h’u Rwanda, kandi rufite inshingano yo kurinda amateka no kubaka igihugu kirangwa n’amahoro n’ubumwe. Kutamenya amateka bishobora gutuma abantu bayisubiramo, ari yo mpamvu kwiga amateka ari ingenzi cyane.
Mu by’ukuri, Kwibuka32 si igikorwa cy’amarira gusa, ahubwo ni urugendo rwo kwiyubaka, gusubiza agaciro ubuzima bwatakaye, no gufata ingamba zihamye zo kubaka u Rwanda rushya. Ni umwanya wo kwibaza ibibazo bikomeye: ese turi gukora iki kugira ngo Jenoside itazasubira? Ese turi abantu bubaka cyangwa dusenya?
Iyi video / iyi nyandiko igamije kukwibutsa ko kwibuka ari inshingano ya buri wese, kandi ko ejo hazaza h’u Rwanda haterwa n’ibyo dukora uyu munsi. Niba dushaka igihugu kirangwa n’amahoro, tugomba gutangira duhindura imitekerereze yacu, tukirinda urwango, tukubaka ubumwe, kandi tukarangwa n’urukundo n’ubwubahane.
👉 Kwibuka twiyubaka
👉 Twirinda ingengabitekerezo ya Jenoside
👉 Dushyigikira abarokotse
👉 Twubaka u Rwanda ruzira amacakubiri
#Kwibuka32 #NeverAgain #Ubumwe #KwibukaTwiyubaka #Rwanda
