Ibanga Rituma Urubyiruko Rwubaka Miliyoni Mu Gihe Kirekire: Akamaro ko Kwizigamira no Gushora Imari Hakiri Kare

Ese wari uziko ibihumbi 100 Frw wizigamira buri kwezi bishobora kukugeza kuri miliyoni zirenga 80 Frw?

Abantu benshi, cyane cyane urubyiruko, bakunze gutekereza ko kugira amafaranga menshi ari ikintu kigoye cyane kandi gisaba umushahara munini cyangwa amahirwe adasanzwe. Hari n’abumva ko kubaka umutungo ari iby’abakire gusa. Nyamara, impuguke mu by’imari zigaragaza ko ubukire butangirira ku ngamba nto umuntu afata buri munsi.

Mu kiganiro cyagarutse ku buryo urubyiruko rwakwaguka mu bukungu rubikesha gushora ku Isoko ry’Imari n’Imigabane, Umuyobozi ushinzwe Ubucuruzi n’Iyamamazabikorwa mu Kigo RNIT Iterambere Fund, Masantura Ruziga Emmanuel, yagaragaje ko urubyiruko rufite amahirwe menshi yo kwiyubakira umutungo rukiri ruto igihe rutangiye kwizigamira no gushora imari hakiri kare.

Yasobanuye ko inyungu zitangwa n’ishoramari ari zo zituma amafaranga y’umuntu agenda yiyongera uko imyaka ishira, ku buryo amafaranga make umuntu atangira azashobora kuvamo umutungo munini mu gihe kiri imbere.

Impamvu urubyiruko rukwiye gutangira ubu aho gutegereza ejo

Kimwe mu bibazo bikunze kugaragara mu rubyiruko ni ugutekereza ko igihe cyo kwizigamira kizagera nyuma, igihe bazaba bafite amafaranga menshi.

Hari abavuga bati:

• “Nzatangira nabonye akazi keza.”
• “Nzatangira umushahara niwiyongera.”
• “Nzatangira maze kubaka inzu.”
• “Nzatangira nkiri umukire.”

Ariko ikibazo ni uko iyo “nyuma” akenshi itagera. Abantu benshi basanga imyaka igenda ishira nta kintu gifatika bakoze cyo kubaka ejo habo hazaza.

Abahanga mu bukungu bavuga ko igihe ari cyo gikoresho gikomeye kurusha amafaranga menshi. Umuntu utangiye kare n’amafaranga make ashobora kugera kure kurusha uwatinze gutangira afite amafaranga menshi.

Isoko ry’Imari n’Imigabane ni iki?

Isoko ry’Imari n’Imigabane ni uburyo bwo gushora amafaranga mu bigo cyangwa mu kigega cy’ishoramari kugira ngo ayo mafaranga akure binyuze mu nyungu.

Iyo umuntu ashoye amafaranga ye, aba yemeye ko ayo mafaranga amukorera aho kuyareka aryama kuri konti cyangwa kuyakoresha yose.

Mu gihe amafaranga aryamye kuri konti adatanga inyungu zigaragara, amafaranga yashowe ashobora kugenda yiyongera bitewe n’inyungu ziba zitangwa.

Ni yo mpamvu ibihugu byinshi byateye imbere bifite abaturage benshi bashora imari aho kwishingikiriza gusa ku mishahara.

Urugero rworoshye rwerekana imbaraga zo kwizigamira

Masantura Ruziga Emmanuel yatanze urugero rugaragaza neza uburyo kwizigamira bishobora guhindura ubuzima bw’umuntu.

Yasobanuye ko umuntu wizigamira amafaranga ibihumbi 100 Frw buri kwezi mu gihe cy’imyaka 20 aba yaramaze kuzigama miliyoni 24 Frw.

Ariko iyo ayo mafaranga aba yashowe binyuze muri RNIT Iterambere Fund, aho inyungu zitangwa zirenga 11%, uwo muntu ashobora gusanga amafaranga ye ageze kuri miliyoni 86 Frw nyuma y’iyo myaka.

Iri ni isomo rikomeye ryerekana ko amafaranga atari ikibazo gikomeye ahubwo ikibazo nyamukuru ari ugutangira no guhozaho.

Inyungu zikurana n’igihe ni iki?

Hari ijambo rikunze gukoreshwa n’abahanga mu bukungu ryitwa “inyungu ku nyungu”.

Bisobanura ko amafaranga washoye abyara inyungu, hanyuma izo nyungu nazo zikongera kubyara izindi nyungu.

Urugero:

Niba washoye amafaranga 100,000 Frw maze ukunguka 11,000 Frw, umwaka ukurikiyeho inyungu ntizibarwa kuri 100,000 Frw gusa ahubwo zibarwa no kuri ya 11,000 Frw yari yungutse.

Ibi bituma amafaranga agenda yiyongera ku muvuduko munini uko imyaka igenda ishira.

Ni nk’urubuto rw’igiti. Mu ntangiriro rusa n’akantu gato ariko nyuma y’igihe kigahinduka igiti kinini gitanga imbuto nyinshi.

Kuki urubyiruko rufite amahirwe kurusha abandi?

Urubyiruko rufite ikintu cy’agaciro gakomeye cyane abantu benshi batamenya: igihe.

Umuntu ufite imyaka 20 cyangwa 25 afite imyaka myinshi imbere yo gukoresha amahirwe y’inyungu zikurana n’igihe.

Iyo utangiye gushora imari ukiri muto:

• Amafaranga yawe akura igihe kirekire.
• Inyungu ziriyongera.
• Ugera ku mutungo munini utagowe.
• Ugabanya ibibazo by’amafaranga mu zabukuru.

Ni yo mpamvu abahanga benshi mu by’imari bavuga ko gutangira kare biruta gutangirana amafaranga menshi.

Imyumvire ikwiye guhinduka mu rubyiruko

Hari bamwe batekereza ko amafaranga make nta cyo yakora.

Ariko ukuri ni uko amafaranga make ashorwa neza ashobora guhinduka amafaranga menshi.

Abakire benshi ku isi ntibatangiriye ku mamiliyoni.

Benshi batangiriye ku mafaranga make ariko bagira umuco wo kwizigamira no gushora imari.

Icyo urubyiruko rukeneye si amafaranga menshi gusa, ahubwo ni imyumvire iboneye ku mafaranga.

Gukoresha amafaranga yose ni ikosa rikomeye

Muri iki gihe hari abantu benshi bakoresha amafaranga yose binjije.

Iyo umushahara ugeze:

• Habaho kugura imyenda mishya.
• Habaho gusohoka kenshi.
• Habaho kugura ibintu bidafite akamaro karambye.
• Habaho gukurikirana imyambarire n’imibereho y’abandi.

Nyuma y’ukwezi ugasanga nta kintu gisigaye.

Iyo umuntu adashoboye kwizigamira amafaranga make afite ubu, akenshi biramugora no kwizigamira menshi azabona ejo.

Uko umuntu yatangira urugendo rwo kwizigamira

Nta banga rikomeye ribirimo.

Intambwe ya mbere ni ukwiyemeza.

Intambwe ya kabiri ni gushyiraho intego.

Urugero:

• Kwizigamira 10,000 Frw buri cyumweru.
• Kwizigamira 50,000 Frw buri kwezi.
• Kwizigamira 100,000 Frw buri kwezi.

Icy’ingenzi ntabwo ari umubare munini ahubwo ni ugukomeza.

Amafaranga make ashyizwe ku ruhande buri gihe ashobora kuvamo umutungo munini nyuma y’igihe.

Gushora imari bifasha gute igihugu?

Iyo abantu benshi bashora imari, igihugu cyose kirunguka.

Amafaranga ashorwa afasha:

• Ibigo kwagura ibikorwa.
• Guhanga imirimo mishya.
• Kongera umusaruro.
• Guteza imbere ubukungu.
• Kuzamura imibereho y’abaturage.

Bivuze ko umuntu ushora imari aba yiyubakira ejo hazaza heza ariko akanagira uruhare mu iterambere ry’igihugu.

Kubaka ejo hazaza nta gihirahiro

Kimwe mu bintu bitera abantu ubwoba ni gutekereza ku buzima bw’ejo hazaza.

Abantu benshi bibaza:

• Nzabaho nte nkiri mu zabukuru?
• Nzishyura nte amashuri y’abana?
• Nzubaka nte inzu yanjye?
• Nzabona nte amafaranga igihe nzaba nkiri mukuru?

Ibisubizo byinshi by’ibi bibazo bitangirira ku cyemezo umuntu afata uyu munsi cyo kwizigamira no gushora imari.

Iyo umuntu atangiye kare, aba yubaka ejo hazaza he nta gihirahiro.

Uruhare rw’ababyeyi n’amashuri

Ababyeyi n’abarezi bafite inshingano zikomeye zo gutoza abana umuco wo kwizigamira.

Abana bakwiye gukura bazi ko:

• Amafaranga yose atagomba gukoreshwa.
• Kwizigamira ari ingenzi.
• Ishoramari rifasha kubaka ejo hazaza.
• Umuco wo gukoresha neza amafaranga ugomba gutangira hakiri kare.

Iyo ibi byigishijwe kare, igihugu kigira abaturage bafite ubushobozi bwo kubaka ubukungu burambye.

Umusozo

Ubutumwa bwa Masantura Ruziga Emmanuel ni isomo rikomeye cyane ku rubyiruko. Bwerekana ko kubaka umutungo bitangirira ku cyemezo cyo kwizigamira no gushora imari hakiri kare, aho gutegereza kuzabona amafaranga menshi.

Urugero rw’umuntu wizigamira ibihumbi 100 Frw buri kwezi akageza kuri miliyoni 86 Frw nyuma y’imyaka 20 rubwira buri wese ko igihe n’ukwihangana ari byo bikoresho bikomeye mu rugendo rwo kugera ku bwisanzure mu by’imari.

Urubyiruko rukwiye kumva ko ejo hazaza heza rutarwubaka ejo cyangwa ejobundi, ahubwo rutangira kurwubaka uyu munsi. Amafaranga make ufite uyu munsi ashobora kuba intangiriro y’umutungo munini uzagufasha kubaho neza, gufasha umuryango wawe no kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu.

Niba ushaka kubona impinduka mu buzima bwawe bw’imari, intambwe ya mbere si ugutegereza amahirwe akomeye, ahubwo ni ugutangira uyu munsi n’icyo ufite. Kuko abakire benshi ntabwo batangiye bafite byinshi, ahubwo batangiye hakiri kare kandi bakomeza urugendo rwabo badacogora.