Abayobozi 21 Bakuru mu Mabanki mu Rwanda Basoje Amasomo ya Advanced Banking Leadership Program (ABLP)
Urwego rw’imari n’amabanki mu Rwanda rukomeje gutera imbere ku buryo bugaragara mu myaka ishize. Ibi biterwa n’impinduka nyinshi zigenda zikorwa mu bijyanye n’imiyoborere, ikoranabuhanga, n’amahugurwa y’abakozi b’ingenzi mu mabanki. Mu rwego rwo gukomeza kongerera ubumenyi n’ubushobozi abayobozi bakuru mu mabanki, hatangijwe gahunda yihariye y’amasomo izwi ku izina rya Advanced Banking Leadership Program (ABLP), igamije guteza imbere ubumenyi mu buyobozi no mu gushyiraho ingamba z’iterambere ry’urwego rw’amabanki.
Vuba aha, abayobozi 21 bakuru mu mabanki akorera mu Rwanda basoje icyiciro cya mbere cy’aya masomo, nyuma yo kuyiga mu gihe cy’umwaka wose. Aya masomo yabereye mu gihugu cya Luxembourg, igihugu kizwi cyane ku rwego mpuzamahanga mu bijyanye n’imari n’amabanki.
Intego ya gahunda ya Advanced Banking Leadership Program
Gahunda ya ABLP yashyizweho mu rwego rwo gufasha abayobozi bakuru mu mabanki kugira ubumenyi bwimbitse ku bijyanye n’imiyoborere myiza, igenamigambi ry’ingamba z’iterambere, ndetse no guhangana n’ibibazo bigenda bigaragara mu rwego rw’imari ku isi.
Mu gihe isi igenda ihinduka cyane bitewe n’iterambere ry’ikoranabuhanga ndetse n’ihindagurika ry’ubukungu, amabanki akenera abayobozi bafite ubushobozi bwo gufata ibyemezo byiza kandi byihuse. Ibi ni byo byatumye hashyirwaho iyi gahunda igamije gutegura abayobozi bashobora kuyobora neza amabanki mu bihe by’ahazaza.
Aya masomo yibanze cyane ku ngingo zirimo:
Imiyoborere y’amasosiyete (Corporate Governance)
Igenamigambi ry’ingamba (Strategic Leadership)
Imiyoborere y’ingaruka n’ibyago mu mabanki
Gukoresha ikoranabuhanga mu rwego rw’imari
Guteza imbere udushya mu mabanki
Ubufatanye bwatumye iyi gahunda ishyirwa mu bikorwa
Gahunda ya ABLP yashyizwe mu bikorwa ku bufatanye bw’inzego zitandukanye zifite ubunararibonye mu bijyanye n’amahugurwa n’iterambere ry’urwego rw’imari.
Aya masomo yateguwe na House of Training-ATTF, ikigo mpuzamahanga kizobereye mu gutanga amahugurwa ajyanye n’imari n’amabanki. Iki kigo gifite icyicaro i Luxembourg kandi kimaze igihe kinini gitanga amahugurwa ku banyamwuga bakora mu mabanki ku isi.
Ku ruhande rw’u Rwanda, iyi gahunda yashyigikiwe kandi ikanashyirwa mu bikorwa ku bufatanye na Rwanda Bankers’ Association (RBA), ihuriro rihuza amabanki yose akorera mu Rwanda.
Ubufatanye bw’ibi bigo byombi bwatumye haboneka amahugurwa afite ireme ryo ku rwego mpuzamahanga, bityo abayitabiriye bagahabwa ubumenyi bugezweho bushobora kubafasha mu kazi kabo ka buri munsi.
Amasomo bayigiye i Luxembourg
Abayobozi 21 bitabiriye aya masomo bagize amahirwe yo kuyigira mu gihugu cya Luxembourg, igihugu gifatwa nk’imwe mu nkingi z’ingenzi mu rwego rw’imari ku isi.
Luxembourg izwi cyane ku kuba ifite imwe mu masoko akomeye y’imari ku mugabane w’u Burayi ndetse no ku isi. Ni igihugu gifite ubunararibonye bukomeye mu micungire y’imari, imari mpuzamahanga, ndetse n’ikorwa ry’ishoramari.
Mu gihe bari muri icyo gihugu, aba bayobozi bagize amahirwe yo:
Kwiga ku buryo bwimbitse uko amabanki akomeye akora
Kugirana ibiganiro n’inzobere mpuzamahanga mu rwego rw’imari
Gusura ibigo by’imari bikomeye
Kungurana ibitekerezo n’abandi banyamwuga mu mabanki
Aya mahugurwa yabafashije kubona ubumenyi bushya ndetse n’uburyo bushya bwo kureba ibibazo by’urwego rw’imari.
Impamyabumenyi ku cyiciro cya mbere
Nyuma yo kurangiza amasomo yabo, aba bayobozi 21 bahawe impamyabumenyi zibemerera kuba barangije icyiciro cya mbere cya gahunda ya ABLP.
Uyu muhango wo gutanga impamyabumenyi wabaye mu buryo bushimishije, aho abayobozi batandukanye mu rwego rw’amabanki ndetse n’inzego zifite aho zihuriye n’imari bitabiriye uwo muhango.
Guhabwa iyi mpamyabumenyi ni ikimenyetso cy’uko aba bayobozi barangije amasomo yihariye abongerera ubushobozi bwo kuyobora amabanki yabo mu buryo bwiza kandi bujyanye n’igihe.
Akamaro k’aya masomo ku rwego rw’amabanki mu Rwanda
Abahanga mu by’imari bavuga ko amahugurwa nk’aya ari ingenzi cyane ku gihugu nk’u Rwanda kiri mu nzira yo kwagura ubukungu bwacyo.
Urwego rw’amabanki ni rumwe mu nzego z’ingenzi zifasha ubukungu bw’igihugu gutera imbere. Iyo amabanki ayobowe neza, ashobora gufasha abaturage kubona serivisi z’imari byoroshye, guteza imbere ishoramari, ndetse no gufasha ubucuruzi gukura.
Abayobozi barangije aya masomo biteganyijwe ko bazakoresha ubumenyi bungutse mu:
Guteza imbere amabanki bakorera
Guteza imbere serivisi z’imari
Kongera icyizere cy’abakiriya mu mabanki
Gushyiraho ingamba z’iterambere rirambye
Intambwe nziza ku iterambere ry’urwego rw’imari
Kuba u Rwanda rutangiye gahunda nk’iyi ni ikimenyetso cy’uko igihugu gikomeje gushora imari mu kongerera ubushobozi abakozi bacyo mu rwego rw’imari.
Mu myaka ishize, u Rwanda rwashyize imbaraga nyinshi mu guteza imbere ubukungu bushingiye ku bumenyi n’ikoranabuhanga. Amahugurwa nk’aya ni imwe mu nzira zifasha kugera kuri iyo ntego.
By’umwihariko, abayobozi b’amabanki bafite uruhare runini mu kugena icyerekezo cy’urwego rw’imari mu gihugu.
Icyizere ku hazaza h’urwego rw’amabanki
Abayobozi basoje aya masomo biteganyijwe ko bazaba umusingi ukomeye mu guteza imbere amabanki mu Rwanda.
Ubumenyi bungutse buzabafasha guhangana n’ibibazo bishobora kugaragara mu rwego rw’imari, harimo:
impinduka z’iterambere ry’ikoranabuhanga
ihindagurika ry’isoko ry’imari ku isi
gukenera serivisi z’imari zihuse kandi zizewe
Mu gihe amabanki azaba ayobowe n’abayobozi bafite ubumenyi bugezweho, birashoboka ko urwego rw’imari mu Rwanda ruzakomeza gutera imbere ku buryo bwihuse.
Umusozo
Isozwa ry’icyiciro cya mbere cya Advanced Banking Leadership Program (ABLP) n’intambwe ikomeye mu kongerera ubushobozi abayobozi b’amabanki mu Rwanda.
Aba bayobozi 21 barangije aya masomo bafite inshingano zikomeye zo gushyira mu bikorwa ubumenyi bungutse kugira ngo bateze imbere amabanki bakorera ndetse n’urwego rw’imari muri rusange.
Ubufatanye hagati ya House of Training-ATTF na Rwanda Bankers’ Association (RBA) bugaragaza ko amahugurwa mpuzamahanga ashobora kugira uruhare rukomeye mu kuzamura ireme ry’imiyoborere mu mabanki.
Mu gihe u Rwanda rukomeje kwagura ubukungu bwarwo no gukomeza kwiyubaka nk’igicumbi cy’imari mu karere, gahunda nk’izi zizakomeza kugira uruhare runini mu gutegura abayobozi bashoboye kuyobora uru rwego mu buryo burambye.