Amerika yafatiye ibihano abayobozi bakuru ba RDF: Isesengura ryimbitse ku ngaruka zabyo ku Rwanda no ku ntambara yo muri RDC
Mu gihe intambara mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje gufata indi ntera, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zatangaje icyemezo gikomeye cyo gufatira ibihano bamwe mu bayobozi bakuru b’ingabo z’u Rwanda (RDF). Iki cyemezo cyahise gikurura impaka ndende ku rwego mpuzamahanga, aho bamwe bavuga ko ari igitutu cya dipolomasi kigamije guhindura politiki y’u Rwanda ku kibazo cya Congo, mu gihe abandi babibona nk’intambwe ishobora gukomeza kuzambya umubano wa Kigali na Washington.
Amakuru yatangajwe na Minisiteri y’Imari ya Amerika n’Ibiro bishinzwe kugenzura umutungo w’abanyamahanga (OFAC), avuga ko ibihano byafatiwe abayobozi bakurikira:
-
Mubarak Muganga – Umugaba Mukuru w’Ingabo (Chief of Defence Staff)
-
Vincent Nyakarundi – Umugaba w’Ingabo z’Inzuri (Land Forces Commander)
-
Karusisi
-
Stanislas Gashugi – Umugaba w’Ingabo zidasanzwe (Special Forces Commander)
Ibi bihano kandi byakomye no ku rwego rwose rw’Ingabo z’u Rwanda, ari zo Rwanda Defence Force (RDF).
Impamvu Amerika ivuga ko yafashe iki cyemezo
Leta ya Amerika ivuga ko ifite amakuru agaragaza ko RDF yatanze ubufasha bwa tekiniki n’ubw’ibikoresho ku mutwe witwaje intwaro wa M23, urimo urwanira mu burasirazuba bwa Democratic Republic of the Congo.
Washington ivuga ko inkunga ivugwa irimo:
-
Gutanga ibikoresho bya gisirikare
-
Ubufasha mu bijyanye n’ubwikorezi n’itumanaho
-
Inama z’ubuhanga mu bya gisirikare
Amerika ishimangira ko ibi bihano bigamije “guhatira impinduka” aho kuba “guhana gusa”, isaba u Rwanda guhindura imyitwarire yarwo ku kibazo cya Congo no gushyigikira inzira y’ibiganiro.
Icyo ibihano bisobanuye mu buryo bwa tekiniki
Ibihano byatangajwe birimo:
-
Guhagarika no gufunga umutungo w’abo bireba uri muri Amerika
-
Kubuzwa gukorana n’abaturage cyangwa ibigo byo muri Amerika
-
Gukumira ibikorwa byose by’imari byanyura mu mabanki ya Amerika
Ibi bivuze ko niba abo bayobozi cyangwa RDF bafite konti, imitungo cyangwa imikoranire n’ibigo by’Abanyamerika, byose bihagarikwa.
Ariko nanone, hari impaka ku kamaro nyakuri k’ibi bihano, kuko u Rwanda rutagendera cyane ku nkunga ya gisirikare ituruka muri Amerika.
U Rwanda rwakiriye rute aya makuru?
Mu bihe byashize, iyo habaye ibirego nk’ibi, Leta y’u Rwanda yakunze kubihakana ivuga ko nta bufasha iha M23, ahubwo ko ikibazo cya Congo gifite imizi mu bibazo by’imbere muri icyo gihugu, cyane cyane ikibazo cy’umutekano muke uterwa n’imitwe nka FDLR.
Kigali ishimangira ko ikibazo cy’umutekano ku mupaka ari ikibazo cy’uburenganzira bwo kwirinda, kandi ko RDC igomba gukemura ibibazo byayo by’imbere aho gushinja u Rwanda.
Ese ibi bihano bishobora guhindura isura y’intambara?
Abasesenguzi batandukanye bagaragaza ibitekerezo bitandukanye:
1. Abavuga ko bishobora guca intege M23
Hari abemeza ko niba koko RDF yari ifite uruhare rukomeye mu bufasha bwa M23, ibihano bishobora kugabanya ubushobozi bw’uwo mutwe mu bijyanye n’ibikoresho n’imikoranire mpuzamahanga.
2. Abavuga ko bitazahindura byinshi
Abandi bavuga ko M23 ifite indi miyoboro yo kubona ubufasha, kandi ko ibihano bya dipolomasi akenshi bidahagarika intambara ako kanya.
Ingaruka ku mubano w’u Rwanda na Amerika
U Rwanda na Amerika basanzwe bafitanye umubano w’igihe kirekire mu bijyanye n’umutekano, ubucuruzi n’iterambere. RDF yagiye ikorana na Amerika mu butumwa bw’amahoro muri Afurika, cyane cyane mu butumwa bwa Loni.
Iki cyemezo gishobora:
-
Kugabanya icyizere hagati y’ibihugu byombi
-
Gutuma ubufatanye bwa gisirikare bugabanuka
-
Gushyira igitutu ku Rwanda mu ruhando mpuzamahanga
Ariko kandi, hari abavuga ko ibi bishobora no kuba intangiriro y’ibiganiro bishya bigamije gushaka umuti urambye ku kibazo cya Congo.
Isura y’akarere k’Ibiyaga Bigari
Intambara mu burasirazuba bwa Congo si iya none. Imyaka irenga 20 ishize akarere ka Afurika y’Ibiyaga Bigari karanzwe n’imitwe yitwaje intwaro, inyungu z’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, n’ibibazo by’amoko n’umutekano.
Ibihugu byo mu karere birimo Uganda, u Rwanda na RDC byagiye bigirana amakimbirane ashingiye ku mutekano w’umupaka.
Ibihano bya Amerika bishobora:
-
Guhindura imikoranire y’ibihugu byo mu karere
-
Gushyira RDC ku ruhande rukomeye rwa dipolomasi
-
Gutuma ibiganiro bya EAC na AU byongera imbaraga
Ese ni igitutu cya politiki mpuzamahanga?
Hari ababona iki cyemezo nk’igice cy’ihangana rikomeye riri hagati y’ibihugu bikomeye ku nyungu zo muri Afurika, cyane cyane ku mabuye y’agaciro nka coltan, cobalt na lithium biboneka cyane muri Congo.
Amerika ishobora kuba ishaka kwerekana ko idashyigikiye ibikorwa byose byahungabanya ituze ry’akarere.
Ejo hazaza h’iki kibazo
Iminsi iri imbere ni yo izerekana icyerekezo:
-
Ese u Rwanda ruzagira icyo ruhindura?
-
Ese M23 izagabanya ibitero?
-
Ese hazabaho ibiganiro bishya hagati ya Kigali na Kinshasa?
Abasesenguzi bemera ko ibihano bya dipolomasi bitajya bihita bihagarika intambara, ariko bishobora gutuma habaho ibiganiro cyangwa igitutu ku ruhande rumwe.
Umwanzuro
Ibihano Amerika yafatiye abayobozi bakuru ba RDF ni intambwe ikomeye mu mateka y’umubano w’ibihugu byombi. Ni icyemezo gifite uburemere mu bya dipolomasi, umutekano n’ubukungu.
Mu gihe intambara mu burasirazuba bwa Congo ikomeje, isi yose ireba Kigali na Kinshasa, itegereje kureba niba hazabaho impinduka cyangwa niba ibintu bizakomeza uko biri.
Icy’ingenzi ni uko amahoro arambye ari yo akenewe kurusha ibindi byose. Kandi uko byagenda kose, abaturage basanzwe bo muri Congo ni bo bakomeje kwishyura igiciro kinini cy’iyi ntambara.
Ikindi hakwibazwa Ngo mbese amerika yungukira hehe muguhana Abasirikare bakuru b’Igihugu cy’U rwanda? Yo ihanywa Nande iyo Irimo Yangiza Umutekano Mu Isi? Urwanda N’Abanyarwanda Dukomeze Twirwaneho Mukuzana umutekano mugihugu cyacu Kuko Amahanga Ntacyo Tuyitezeho
⏳ Amasaha n’iminsi biri imbere bizagaragaza niba ibi bihano bizahindura amateka y’iyi ntambara cyangwa niba bizaba igice cy’uruhererekane rw’ibihano byagiye bifatwa mu myaka yashize bidahinduye byinshi ku kibuga cy’urugamba.