Minisiteri y’Ubuzima igaragaza ko hejuru ya 80% by’imbangukiragutabara zitinda kubera kutabona inzira, isaba abakoresha umuhanda kugira umuco wo kuziha inzira no kurokora ubuzima.
Minisiteri y’Ubuzima yasabye abakoresha umuhanda guha inzira imbangukiragutabara mu rwego rwo kurokora ubuzima
Mu gihe u Rwanda rukomeje gushyira imbaraga mu kunoza serivisi z’ubuzima, Minisiteri y’Ubuzima yongeye kwibutsa abakoresha umuhanda ko bafite uruhare rukomeye mu gutabara ubuzima bw’abantu, basabwa guha inzira imbangukiragutabara igihe cyose iri mu butumwa bw’ubutabazi.
Ubu butumwa bwatanzwe kuri uyu wa Kane na Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana, ubwo yagezaga ku Badepite ibisobanuro ku mikorere ya serivisi z’ubutabazi bwihuse, aho yagaragaje ko nubwo hari intambwe imaze guterwa, hakiri imbogamizi zikomeye zishingiye ku myitwarire y’abatwara ibinyabiziga.
Iminota 10-15: igihe cyo kugera ku murwayi
Minisitiri Nsanzimana yasobanuye ko ku rwego rw’igihugu, imbangukiragutabara zisanzwe zitwara hagati y’iminota 10 na 15 kugira ngo zigere ku murwayi wahamagaye serivisi z’ubutabazi.
Icyakora, yagaragaje ko iyi minota ishobora kugabanuka cyane mu gihe abakoresha umuhanda baba bafite umuco wo guha inzira izi modoka zihutirwa.
Yagize ati:
“Igihe imbangukiragutabara ihagaze mu muhanda kubera ko itabonye inzira, bishobora gutuma ubuzima bw’umuntu buri mu kaga kurushaho. Iyo iminota ishobora kugabanuka mu buryo bufatika turamutse dufatanyije twese.”
Hejuru ya 80% z’imbangukiragutabara zitinda kubera kutabona inzira
Isesengura ryakozwe na Minisiteri y’Ubuzima ryagaragaje ko hejuru ya 80% by’imbangukiragutabara zitinda mu muhanda, ahanini bitewe n’uko ibindi binyabiziga bitaziha inzira.
Ibi bivuze ko ikibazo atari ibikoresho bike cyangwa ubuke bw’imbangukiragutabara gusa, ahubwo ari n’imyumvire y’abakoresha umuhanda.
Mu bihugu byinshi byateye imbere, gutanga inzira ku modoka ziri mu butumwa bwihuse ni itegeko rikurikizwa neza kandi rihanwa rikomeye ku barirengaho. Mu Rwanda, nubwo amategeko abihari, haracyari icyuho mu kuyashyira mu bikorwa no kuyubahiriza.
Impamvu gutanga inzira ari ingenzi
Gutanga inzira ku mbangukiragutabara si itegeko gusa, ahubwo ni n’inshingano ya buri wese mu kurengera ubuzima bw’abandi.
Iyo imbangukiragutabara itinze:
-
Umurwayi ashobora gutakaza ubuzima
-
Indwara ishobora gukomera kurushaho
-
Amahirwe yo gukira agabanuka cyane
Hari n’aho umuntu aba arwaye indwara zidasanzwe zisaba gutabarwa vuba cyane, nko guhagarara k’umutima, impanuka zikomeye cyangwa ibibazo by’ubuhumekero. Muri ibi bihe, buri segonda iba ifite agaciro kanini.
Uruhare rw’abakoresha umuhanda
Minisiteri y’Ubuzima yasabye abakoresha umuhanda bose, yaba abatwara ibinyabiziga, abagenzi ndetse n’abanyamaguru, kugira uruhare mu gutuma imbangukiragutabara zigera ku murwayi vuba.
Bimwe mu byo basabwa harimo:
-
Guhita barekura inzira igihe bumvise sirene y’imbangukiragutabara
-
Kwirinda gukomeza gutwara imodoka mu murongo umwe n’imbangukiragutabara
-
Kwirinda guhagarara nabi cyangwa gufunga umuhanda
-
Kwigisha abandi, cyane cyane abatwara ibinyabiziga bishya
Polisi y’u Rwanda n’uruhare rwayo
Mu gukemura iki kibazo, Polisi y’u Rwanda nayo ifite uruhare rukomeye mu gukangurira abaturage kubahiriza amategeko y’umuhanda.
Polisi ikomeje gukora ibikorwa byo:
-
Guhugura abatwara ibinyabiziga ku mategeko y’umuhanda
-
Gufata ibihano ku batubahiriza amategeko
-
Gukangurira abaturage binyuze mu bitangazamakuru
Ibi bikorwa byose bigamije gutuma umuco wo guha inzira imbangukiragutabara uba ihame mu gihugu.
Uko ibindi bihugu bibigenza
Mu bihugu byinshi byateye imbere, iyo umushoferi yumvise sirene y’imbangukiragutabara:
-
Ahita ahagarara ku ruhande
-
Arekura inzira nta gutinza
-
Yirinda gukurikira imbangukiragutabara
Kutubahiriza aya mategeko bishobora gutuma umuntu acibwa amande akomeye cyangwa agafatirwa ibindi bihano.
U Rwanda rushobora kwigira kuri ibi bihugu, ariko na none bisaba ko abaturage bagira ubushake bwo kubahiriza amategeko.
Ikoranabuhanga mu gufasha imbangukiragutabara
Minisiteri y’Ubuzima ikomeje no gushaka uburyo bwo gukoresha ikoranabuhanga mu kunoza serivisi z’imbangukiragutabara.
Bimwe mu bishobora gukorwa harimo:
-
Gukoresha GPS mu gukurikirana aho imbangukiragutabara ziri
-
Gukoresha amatara yihariye ku mihanda (smart traffic lights) atuma imbangukiragutabara zinyura vuba
-
Kongera umubare w’imbangukiragutabara
Ibi byose byafasha mu kugabanya igihe cyo gutabara abarwayi.
Ingaruka ku buzima bw’abaturage
Kunoza imikorere y’imbangukiragutabara bifite ingaruka nziza ku buzima bw’abaturage muri rusange.
Iyo serivisi z’ubutabazi zihuta:
-
Abantu benshi bararokoka
-
Ibitaro bikora neza
-
Icyizere cy’abaturage ku nzego z’ubuzima kiriyongera
Ni yo mpamvu Minisiteri y’Ubuzima isaba ubufatanye bwa buri wese mu kubaka iyi serivisi.
Umuco ugomba gushinga imizi
Gutanga inzira imbangukiragutabara ntibikwiye kuba itegeko gusa, ahubwo bikwiye kuba umuco w’Abanyarwanda.
Nk’uko abantu bigishwa kubahiriza amategeko y’umuhanda, ni nako bakwiye kwigishwa akamaro ko gufasha imbangukiragutabara.
Ibi bishobora kugerwaho binyuze mu:
-
Ubukangurambaga buhoraho
-
Kwigisha mu mashuri
-
Gushyiraho amategeko akomeye ku batabyubahiriza
Umusozo
Ubutumwa bwa Minisiteri y’Ubuzima burasobanutse: ubuzima bw’umuntu bushobora kurokorwa cyangwa bugatakara bitewe n’iminota mike cyane. Iyo imbangukiragutabara idahawe inzira, aba ari amahirwe y’ubuzima abuze.
Bityo, buri wese akwiye kumva ko afite inshingano yo gutanga umusanzu we mu gutuma izi modoka zigera aho zigiye vuba bishoboka. Ubufatanye hagati y’abaturage, inzego za Leta na Polisi ni bwo buzatuma u Rwanda rugira serivisi z’ubutabazi bwihuse kandi zizewe.
