Minisitiri Dr Vincent Biruta yasabye abaturage gutangira amakuru ku gihe mu rwego rwo kwicungira umutekano
Minisitiri w’Umutekano mu Gihugu, Vincent Biruta, yasabye abaturage kurushaho kugira uruhare mu kubungabunga umutekano w’igihugu binyuze mu gutangira amakuru ku gihe no kugira imyumvire iboneye ku kwicungira umutekano.
Ubu butumwa yabutanze kuri uyu wa Mbere mu Murenge wa Rwempasha Sector, Nyagatare District, Rwanda, aho yatangizaga ku mugaragaro ibikorwa bihuriweho n’Ingabo z’u Rwanda na Polisi y’Igihugu bigamije guteza imbere imibereho myiza n’iterambere by’abaturage.
Ibi bikorwa byitabiriwe n’abayobozi batandukanye bo mu nzego za Leta, inzego z’umutekano, abayobozi b’inzego z’ibanze ndetse n’abaturage benshi batuye muri aka gace.
Kwicungira umutekano ni inshingano za buri muturage
Mu ijambo rye, Minisitiri Dr Vincent Biruta yagaragaje ko umutekano w’igihugu utagerwaho n’inzego z’umutekano zonyine, ahubwo usaba uruhare rwa buri muturage.
Yasobanuye ko abaturage bagira uruhare runini mu gukumira ibyaha mbere y’uko biba, cyane cyane binyuze mu gutanga amakuru ku gihe ku nzego zibishinzwe.
Ati:
“Umutekano w’igihugu ni inshingano za buri wese. Iyo abaturage batangiye amakuru ku gihe, bituma inzego z’umutekano zifata ingamba hakiri kare, bityo ibyaha bikabasha gukumirwa bitarabaho.”
Yongeyeho ko kugira imyumvire iboneye ku kwicungira umutekano ari ingenzi cyane mu kubaka igihugu kirangwa n’amahoro n’iterambere.
Gukumira ibyaha mbere y’uko biba
Minisitiri Biruta yashimangiye ko gukumira ibyaha ari imwe mu nkingi zikomeye mu kubungabunga umutekano.
Yasobanuye ko inzego z’umutekano zishyira imbaraga nyinshi mu gukurikirana amakuru no gukumira ibikorwa bishobora guhungabanya umutekano w’abaturage.
Gusa yavuze ko ibi bidashoboka neza hatabayeho ubufatanye n’abaturage.
Ati:
“Turifuza ko abaturage baba ijisho ry’igihugu. Iyo hari umuntu ubona ibintu bishobora guteza ikibazo cy’umutekano, ni byiza kubimenyesha inzego zibishinzwe hakiri kare.”
Yavuze ko ibi bifasha mu gukumira ibyaha bitandukanye birimo ubujura, ibiyobyabwenge, magendu ndetse n’ibindi byaha bishobora guhungabanya umutekano w’igihugu.
Kwitwararika imyitwarire idahwitse
Minisitiri w’Umutekano mu Gihugu yasabye abaturage kwirinda imyitwarire ishobora kubashyira mu bikorwa by’amategeko cyangwa ibindi byaha.
Yagaragaje ko rimwe na rimwe abantu bashobora kwisanga mu byaha biturutse ku myitwarire idahwitse cyangwa kubura amakuru ahagije ku mategeko agenga igihugu.
Yasabye abaturage kugendera ku mategeko no kwirinda ibikorwa bishobora guhungabanya umutekano w’igihugu cyangwa guteza ibibazo mu muryango nyarwanda.
Ati:
“Kwicungira umutekano bisaba no kugira imyitwarire myiza. Iyo umuntu yirinda ibikorwa bitemewe n’amategeko, aba atanze umusanzu mu kubungabunga umutekano w’igihugu.”
Rwempasha n’ibibazo by’ibyaha byambukiranya imipaka
Umurenge wa Rwempasha Sector, Nyagatare District, Rwanda uherereye mu Karere ka Nyagatare District, Eastern Province, Rwanda, ukaba uri mu mirenge ituriye umupaka uhuza u Rwanda na Uganda.
Kubera kuba ari hafi y’umupaka, hari igihe bamwe mu baturage bagiye bagaragara mu bikorwa bya magendu ndetse n’ibindi byaha byambukiranya imipaka.
Abayobozi bagaragaza ko ibi bikorwa bishobora kugira ingaruka mbi ku bukungu bw’igihugu ndetse no ku mutekano w’abaturage.
Ni muri urwo rwego inzego z’umutekano zikomeje gushyira imbaraga mu gukumira ibyo byaha, cyane cyane binyuze mu bukangurambaga bugamije kwigisha abaturage ingaruka zabyo.
Ibikorwa bihuriweho n’Ingabo na Polisi
Ibikorwa byatangijwe muri Rwempasha biri mu bikorwa bihuriweho n’Ingabo z’u Rwanda na Polisi y’Igihugu bigamije guteza imbere imibereho y’abaturage.
Muri ibi bikorwa, inzego z’umutekano zifatanya n’abaturage mu bikorwa bitandukanye by’iterambere birimo kubaka ibikorwa remezo, gufasha abatishoboye ndetse no gutanga ubufasha mu bijyanye n’imibereho myiza.
Ibi bikorwa kandi bigamije gukomeza umubano mwiza hagati y’inzego z’umutekano n’abaturage, bityo bigafasha mu kubaka icyizere no korohereza abaturage gutanga amakuru ku gihe.
Abaturage basabwe gufatanya n’inzego z’umutekano
Mu butumwa bwatanzwe muri uyu muhango, abaturage bo mu Murenge wa Rwempasha basabwe gukomeza gufatanya n’inzego z’umutekano mu kubungabunga umutekano w’akarere kabo.
Abayobozi bagaragaje ko abaturage ari bo ba mbere babona ibishobora guteza ikibazo cy’umutekano mu gace batuyemo, bityo bakaba bafite uruhare runini mu gukumira ibyaha.
Abaturage basabwe kwirinda kwishora mu bikorwa bya magendu n’ibindi byaha byambukiranya imipaka, ahubwo bagashyira imbaraga mu bikorwa byemewe n’amategeko bibafasha kwiteza imbere.
Uruhare rw’umutekano mu iterambere
Abasesenguzi bavuga ko umutekano ari umwe mu nkingi z’ingenzi z’iterambere ry’igihugu.
Iyo igihugu gifite umutekano usesuye, bituma abaturage babasha gukora ibikorwa byabo bya buri munsi nta bwoba bafite, bikanafasha mu gukurura ishoramari no guteza imbere ubukungu.
Ni muri urwo rwego Guverinoma y’u Rwanda ikomeje gushyira imbaraga mu kubungabunga umutekano w’abaturage no gukomeza ubufatanye hagati y’inzego z’umutekano n’abaturage.
Icyizere cy’ahazaza
Minisitiri Dr Vincent Biruta yagaragaje ko niba abaturage bakomeje kugira uruhare mu kwicungira umutekano no gutanga amakuru ku gihe, bizafasha igihugu gukomeza kubungabunga amahoro n’umutekano byagezweho.
Yasabye abaturage bo mu Murenge wa Rwempasha n’ahandi mu gihugu gukomeza gukorera hamwe n’inzego z’umutekano mu rwego rwo gukumira ibyaha no guteza imbere imibereho yabo.
Mu gusoza, Minisitiri Biruta yashimangiye ko umutekano ari inshingano za buri wese, anasaba abaturage gukomeza kugira uruhare mu kuwubungabunga kugira ngo u Rwanda rukomeze kuba igihugu kirangwa n’amahoro, ituze n’iterambere.