Perezida wa FECOFOOT Yakatiwe Igifungo cya Burundu: Inkuru irambuye ku micungire mibi yavuzwe mu mupira w’amaguru wa Congo
Mu gihe umupira w’amaguru muri Afurika ukomeje gutera imbere ndetse ukagenda urushaho gukurura abafana benshi, hari ibibazo bikomeye byagiye bigaragara mu micungire y’amashyirahamwe awuyobora. Kimwe mu byateye impaka zikomeye mu minsi ishize ni icyemezo cyafashwe n’urukiko rwo muri Republic of the Congo rwakatiye igifungo cya burundu Perezida w’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri iki gihugu, Jean-Guy Blaise Mayolas.
Uyu mugabo wari umaze imyaka ayobora ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru rya Fédération Congolaise de Football (FECOFOOT) yahamijwe ibyaha bikomeye birimo kunyereza umutungo, gushaka indonke ndetse no gukoresha inyandiko mpimbano. Icyemezo cy’urukiko cyafashwe nyuma y’iperereza ryari rimaze igihe kirekire rikurikiranira hafi uburyo umutungo w’umupira w’amaguru wari ucunzwe muri iki gihugu.
Iyi nkuru yateje impaka zikomeye mu bakurikiranira hafi umupira w’amaguru muri Afurika, cyane cyane ku bijyanye n’imiyoborere myiza mu mashyirahamwe ya siporo.
Amateka y’ubuyobozi bwa Jean-Guy Blaise Mayolas
Jean-Guy Blaise Mayolas yabaye umwe mu bayobozi bazwi cyane mu mupira w’amaguru wa Congo. Yagiye ku buyobozi bwa Fédération Congolaise de Football (FECOFOOT) afite intego yo kuzamura umupira w’amaguru muri iki gihugu no kongera amahirwe y’amakipe n’abakinnyi b’imbere mu gihugu.
Mu myaka yatangiye kuyobora iri shyirahamwe, hari abavugaga ko hari icyizere cy’uko umupira w’amaguru wa Republic of the Congo ushobora kuzatera imbere. Ariko uko imyaka yagiye ishira, hatangiye kumvikana ibibazo byinshi bijyanye n’imicungire y’umutungo ndetse n’imikoreshereze y’amafaranga yagombaga gufasha iterambere ry’umupira w’amaguru.
Bimwe mu bibazo byagarutsweho cyane harimo:
-
Amafaranga yagombaga gufasha amakipe atagera aho agomba kugera.
-
Ibikorwa by’iterambere byatangajwe ariko ntibishyirwe mu bikorwa.
-
Ibaruramari ritagaragaza neza aho amafaranga yagiye.
Ibi byose byatumye hatangira gukorwa iperereza ryimbitse ku buyobozi bwa FECOFOOT.
Iperereza ryamaze igihe kinini
Abashinzwe iperereza muri Republic of the Congo batangaje ko iperereza ku micungire y’umutungo wa FECOFOOT ryatangiye nyuma y’ibirego byari byatanzwe n’abantu batandukanye barimo bamwe mu bayobozi b’amakipe ndetse n’abakurikiranira hafi umupira w’amaguru.
Mu iperereza ryakozwe, hagaragaye ibimenyetso byerekana ko amafaranga menshi yagombaga gukoreshwa mu iterambere ry’umupira w’amaguru yaba yaranyerejwe cyangwa se agakoreshwa mu buryo butari bwo.
Abashinjacyaha bagaragaje ko hari:
-
amafaranga yabuze ibisobanuro ku ikoreshwa ryayo,
-
inyandiko zigaragaza amafaranga zitandukanye zidahuye,
-
ndetse n’inyandiko zimwe zagaragaye ko zahimbwe.
Ibi byatumye urubanza rutangira gukurikiranwa mu nkiko.
Ibyaha yahamijwe n’urukiko
Nyuma y’igihe kirekire urubanza ruburanishwa, urukiko rwafashe icyemezo gikomeye cyo guhamya Jean-Guy Blaise Mayolas ibyaha bitandukanye.
Mu byaha byagaragajwe harimo:
1. Kunyereza umutungo
Urukiko rwemeje ko hari amafaranga yagombaga gukoreshwa mu bikorwa by’umupira w’amaguru ariko ntamenyekane aho yagiye. Aya mafaranga yavugwaga ko yari agamije gufasha:
-
guteza imbere amarerero y’abana bato,
-
gutegura amarushanwa y’imbere mu gihugu,
-
ndetse no gufasha amakipe mu bikorwa byayo bya buri munsi.
2. Gushaka indonke
Ikindi cyaha cyagaragajwe ni ugushaka indonke, aho bivugwa ko hari amafaranga yakirwaga mu buryo bunyuranyije n’amategeko kugira ngo hafatwe ibyemezo byihariye mu mupira w’amaguru.
3. Guhimba inyandiko
Urukiko rwagaragaje ko hari inyandiko zimwe zifitanye isano n’imari zagaragaye ko zahimbwe cyangwa zigahindurwa kugira ngo zihishe amakuru ku ikoreshwa ry’amafaranga.
Nyuma yo gusuzuma ibi byose, urukiko rwanzuye ko ibyaha byari bikomeye ku buryo rukwiye gutanga igihano gikomeye.
Igihano cya burundu
Mu cyemezo cyarushijeho gutungura benshi, urukiko rwo muri Republic of the Congo rwakatiye Jean-Guy Blaise Mayolas igifungo cya burundu.
Abasesenguzi b’amategeko bavuze ko iki gihano cyerekana ko ubuyobozi bubi n’ikorwa ry’ibyaha mu micungire y’umutungo wa siporo bitazihanganirwa.
Iki cyemezo cyafashwe nyuma yo gusuzuma uburemere bw’ibyaha ndetse n’ingaruka byagize ku mupira w’amaguru w’igihugu.
Abandi bayobozi ba FECOFOOT nabo bahawe ibihano
Uru rubanza ntirwagarukiye kuri Perezida gusa. Hari n’abandi bayobozi bakuru ba Fédération Congolaise de Football (FECOFOOT) bahawe ibihano nyuma yo kugaragaraho uruhare mu bibazo by’imicungire mibi.
Badji Mombo Wantete
Badji Mombo Wantete wari Umunyamabanga Mukuru wa FECOFOOT yakatiwe igifungo cy’imyaka 5 nyuma yo guhamwa n’ibyaha bifitanye isano n’imicungire y’umutungo.
Raoul Kanda
Na we Raoul Kanda wari ushinzwe umutungo muri iri shyirahamwe yakatiwe imyaka 5 y’igifungo.
Urukiko rwavuze ko aba bayobozi bombi bagize uruhare mu bikorwa byatumye amafaranga y’umupira w’amaguru akoreshwa nabi cyangwa akaburirwa irengero.
Ingaruka ku mupira w’amaguru wa Congo
Iki cyemezo cy’urukiko gishobora kugira ingaruka zikomeye ku mupira w’amaguru muri Republic of the Congo.
Zimwe mu ngaruka zishobora kugaragara harimo:
-
Kuvugurura imiyoborere ya FECOFOOT
-
Kongera gukaza igenzura ku micungire y’amafaranga
-
Kongera icyizere cy’abakunzi b’umupira w’amaguru
Abafana benshi bagaragaje ko bishimiye ko ubutabera bwakoze akazi kabwo kuko byari bimaze igihe bivugwa ko hari ibibazo bikomeye mu buyobozi bw’umupira w’amaguru.
Icyo ibi bisobanura ku mupira w’amaguru muri Afurika
Iki kibazo kiributsa ibindi byagiye bigaragara mu mashyirahamwe y’umupira w’amaguru hirya no hino muri Afurika, aho ibibazo by’imicungire mibi y’umutungo byagiye bituma siporo igira ibibazo.
Abasesenguzi bavuga ko ibi byerekana ko hakenewe:
-
gukaza igenzura ry’imari,
-
kongera ubunyamwuga mu buyobozi bwa siporo,
-
ndetse no gushyiraho uburyo bwo kubazwa inshingano.
Iyo imiyoborere ibaye myiza, amafaranga ava mu baterankunga ndetse n’amashyirahamwe mpuzamahanga ashobora gukoreshwa neza mu guteza imbere siporo.
Isomo rikomeye ku bayobozi ba siporo
Uru rubanza rwabaye isomo rikomeye ku bayobozi b’amashyirahamwe ya siporo. Rwerekana ko abayobozi bagomba gucunga umutungo neza kandi bagakora mu mucyo.
Iyo amafaranga yagenewe iterambere rya siporo akoreshwa nabi, ingaruka zayo zigaragara ku bakinnyi, amakipe ndetse n’igihugu muri rusange.
Ni yo mpamvu benshi basanga icyemezo cy’urukiko gishobora gufasha kongera gutuma habaho imiyoborere myiza mu mupira w’amaguru.
Umwanzuro
Icyemezo cyafashwe n’urukiko rwo muri Republic of the Congo cyo gukatira igifungo cya burundu Jean-Guy Blaise Mayolas wahoze ari Perezida wa Fédération Congolaise de Football (FECOFOOT) cyabaye inkuru ikomeye mu mupira w’amaguru wa Afurika.
Iki cyemezo cyagaragaje ko ibyaha bijyanye n’imicungire mibi y’umutungo bitazihanganirwa, cyane cyane mu rwego rwa siporo aho amafaranga aba agenewe iterambere ry’abakinnyi n’amakipe.
Mu gihe umupira w’amaguru ukomeje gukundwa cyane muri Afurika, haracyakenewe imbaraga nyinshi mu guteza imbere imiyoborere myiza, gukorera mu mucyo ndetse no kubaza abayobozi inshingano zabo