Intangiriro
Mu Bibiliya tubonamo inkuru nke cyane zivuga ubwana bwa Yesu Kristo. Mu by’ukuri, Bibiliya ivuga gusa ibijyanye n’ivuka rye, urugendo rw’abanyabwenge bamusuye, guhungira muri Misiri, ndetse n’inkuru imwe ivuga igihe yari afite imyaka 12 ari mu rusengero i Yerusalemu.
Ariko hari izindi nyandiko za kera zitari muri Bibiliya, zanditswe n’Abakristo bo mu bihe bya mbere, zageragezaga gusobanura byinshi ku buzima bwa Yesu akiri umwana. Izi nyandiko zizwi cyane nka Apocrypha cyangwa Gospels zitashyizwe muri Bibiliya. Zimwe muri zo zirimo Infancy Gospel of Thomas, igaragaza ibintu byinshi bitangaje Yesu yakoze akiri umwana.
Nubwo amatorero menshi atemera izi nyandiko nk’ijambo ry’Imana, abashakashatsi mu mateka ya Gikristo bavuga ko zifasha gusobanukirwa uko abantu ba kera batekerezaga ku buzima bwa Yesu akiri muto.
Dore inkuru 10 zitangaje cyane zivugwa ko Yesu yakoze akiri umwana muri izo nyandiko za kera.
1. Yesu yakoze inyoni mu ibumba azihumekamo ubuzima
Imwe mu nkuru zizwi cyane ivuga ko Yesu akiri umwana w’imyaka itanu yakundaga gukinira hafi y’uruzi. Umunsi umwe yafashe ibumba atangira gukora utunyoni duto tw’ibumba.
Hari abantu bamubonye bavuga ko ari ugukina gusa nk’abandi bana, ariko ibintu byaje guhinduka mu buryo butangaje. Bivugwa ko Yesu yahise azihumekamo umwuka, maze izo nyoni z’ibumba zihinduka izima zigatangira kuguruka mu kirere.
Abantu bari aho baratangaye cyane, batangira kuvuga ko uwo mwana adasanzwe.
2. Yesu yavumye umwana wamubangamiraga
Hari inkuru ivuga ko Yesu akiri umwana yigeze gukina n’abandi bana. Umwe muri abo bana yamusunitse cyangwa amusenya ibyo yari yakoze mu ibumba.
Bivugwa ko Yesu yamurebye akamubwira amagambo akomeye. Ako kanya uwo mwana yaguye hasi arapfa.
Iyi nkuru yateye ubwoba abantu benshi kuko yagaragazaga Yesu nk’umwana ufite imbaraga zidasanzwe. Nyuma ngo ababyeyi b’uwo mwana n’abandi baturage bagiye kurega Yozefu wa Nazareti, se wa Yesu, bamubaza impamvu umwana we akora ibintu nk’ibyo.
3. Yesu yazuye umwana yari yavumye
Nyuma y’uko uwo mwana apfuye, abantu batangiye gutinya Yesu cyane. Ababyeyi b’abana bo mu gace ka Nazareti batangiye kubuza abana babo gukina na we.
Inkuru ivuga ko Mariyam na Yozefu bamubwiye ko ibyo yakoze atari byiza. Bamusabye kongera gusubiza ubuzima uwo mwana.
Yesu ngo yahise asanga uwo mwana, aramubwira amagambo make, ako kanya arongera arazuka nk’aho nta cyabaye.
Ibi byatumye abantu bongera gutangara cyane kurushaho.
4. Yesu yahumye umwana wamushinje
Hari undi mwana ngo wigeze kujya kurega Yesu ku bantu bakuru, avuga ko ari we wamwishe undi mwana.
Yesu ngo yababajwe n’ibyo, aramureba aramubwira amagambo make. Ako kanya uwo mwana yahise ahuma amaso.
Iyi nkuru nayo yatumye abantu benshi bavuga ko Yesu afite imbaraga zidasanzwe kandi ko amagambo ye ashobora guhindura ibintu mu buryo bwihuse.
5. Yesu yakijije umuntu waguye ku gisenge
Hari inkuru ivuga ko umunsi umwe Yesu n’abandi bana bari ku gisenge cy’inzu bakinira aho. Umwe muri bo ngo yaguye hasi arakomereka cyane.
Abantu bari aho batangiye kuvuga ko Yesu ashobora kuba ari we wamuteye kugwa. Kugira ngo agaragaze ukuri, Yesu ngo yahise amanuka amusanga.
Yamukozeho, uwo mwana arahaguruka arakira nk’aho nta kintu cyabaye.
Abari aho bose bahise batangara cyane.
6. Yesu yarambuye ikibaho cy’umubaji
Se wa Yesu, Yozefu, yari umubaji. Umunsi umwe ngo yari ari gukora ameza cyangwa urugi, ariko ikibaho yari afite cyari kigufi.
Yozefu yarahangayitse kuko byari gusaba gushaka ikindi kibaho. Ariko Yesu yamubwiye ngo amufashe ku ruhande rumwe rw’icyo kibaho.
Inkuru ivuga ko Yesu yakirambuye mu buryo bw’igitangaza, kigahita kiba kingana neza n’ibyo Yozefu yari akeneye.
7. Yesu yahinduye amazi abantu bari bangije
Mu gihe Yesu yari akiri muto, hari inkuru ivuga ko abantu bamwe bangije amazi yari yakusanyije mu mwobo w’ibumba.
Yesu ngo yarababajwe n’ibyo bakoze. Yafashe ayo mazi arayareba, hanyuma aravuga amagambo make.
Ayo mazi ngo yahise yisubiraho agaruka neza nk’uko yari ameze mbere.
Ibi byatumye abantu bavuga ko uwo mwana afite imbaraga zidasanzwe ku bintu byose.
8. Yesu yategetse ibiti kumwumvira
Hari indi nkuru ivuga ko Yesu yigeze kunyura mu murima w’ibiti by’imbuto. Yashakaga imbuto ariko ibiti byari birebire cyane.
Yesu ngo yahise ategeka igiti kumwunamira. Igitangaza cyabaye ko igiti cyahise cyunama kugeza aho ashobora kugera ku mbuto.
Nyuma yo kuzifata, igiti ngo cyongeye gusubira uko cyari kiri mbere.
9. Yesu yakijije umwana wari urwaye cyane
Hari umwana ngo wari ufite indwara ikomeye cyane, ku buryo ababyeyi be bari baratakaje icyizere cyo kumukiza.
Yesu ngo yagiye aho uwo mwana yari ari, amukoraho gusa.
Inkuru ivuga ko uwo mwana yahise akira ako kanya, bituma ababyeyi be bishima cyane.
10. Yesu yerekanye ubwenge bukomeye ku barimu
Nubwo iyi nkuru isa n’iyavugwa muri Bibiliya, izindi nyandiko ziyongeraho ibisobanuro byinshi.
Bivugwa ko Yesu akiri muto yajyaga kuganira n’abarimu b’amategeko mu rusengero. Abenshi muri bo batangazwaga n’uburyo umwana muto ashobora gusobanura amategeko y’Imana mu buryo bwimbitse.
Ibi byatumye abantu benshi bavuga ko uwo mwana afite ubwenge budasanzwe.
Kuki izi nkuru zitari muri Bibiliya?
Abashakashatsi mu mateka ya Gikristo bavuga ko izi nyandiko zitashyizwe muri Bibiliya kubera impamvu zitandukanye:
-
Zanditswe nyuma y’igihe cy’intumwa.
-
Zimwe muri zo zifite inkuru zifatwa nk’izidakwiye cyangwa zidahuye n’inyigisho za Bibiliya.
-
Amatorero ya mbere ya Gikristo yahisemo ibitabo bike byafatwaga nk’ibyizewe cyane.
Umusozo
Inkuru zivuga ubwana bwa Yesu Kristo zitari muri Bibiliya ni nyinshi kandi ziratangaje cyane. Zigaragara mu nyandiko za kera nka Infancy Gospel of Thomas, zageragezaga gusobanura byinshi ku buzima bwa Yesu mbere y’uko atangira umurimo we wo kwigisha.
Nubwo izi nkuru zidakundwa gukoreshwa mu nyigisho z’amatorero menshi, zifite agaciro mu gusobanukirwa amateka n’imyumvire y’Abakristo bo mu bihe bya mbere.
Ku bakunda ubushakashatsi ku mateka ya Bibiliya, izi nyandiko zitanga icyerekezo gishya ku buryo abantu ba kera batekerezaga ku buzima bwa Yesu akiri umwana, ndetse zikongera kumvikanisha impamvu ubuzima bwe bwari bufitweho amatsiko menshi