Inteko Rusange y’Umutwe w’Abadepite yemeje Itegeko Rishya Rigenga Ubucuruzi bw’Umutungo Koranabuhanga
Mu rwego rwo gukomeza gushyiraho amategeko ajyanye n’igihe u Rwanda rugezemo mu iterambere ry’ikoranabuhanga, Inteko Rusange y’Umutwe w’Abadepite yafashe icyemezo gikomeye cyo gutora no kwemeza itegeko rishya rigenga ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga. Iri tegeko rije mu gihe isi yose iri kwihuta mu gukoresha ikoranabuhanga mu rwego rw’ubukungu, by’umwihariko mu bijyanye n’imari n’ishoramari rishingiye ku ikoranabuhanga.
Parliament of Rwanda yafashe iki cyemezo hagamijwe gushyiraho uburyo bunoze, butekanye kandi bwizewe bwo gukoresha umutungo koranabuhanga, harimo ibyitwa cryptocurrencies, blockchain n’izindi serivisi zishingiye ku ikoranabuhanga rigezweho.
Icyo iri tegeko rigamije
Iri tegeko rishya rifite intego nyamukuru yo kubaka urwego rufite umutekano, rutanga icyizere ku baturage no ku bashoramari, bityo bagakoresha amahirwe yose ari mu mutungo koranabuhanga batikanga uburiganya cyangwa igihombo.
Umutungo koranabuhanga usobanura umutungo ubarizwa mu buryo bw’ikoranabuhanga, akenshi ukoreshwa hifashishijwe internet, kandi ushobora kugurishwa cyangwa kugurwa hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga. Muri byo harimo amafaranga y’ikoranabuhanga (cryptocurrencies) nka Bitcoin na Ethereum.
Mu myaka ishize, hari abaturage benshi bagiye bashora imari muri uru rwego ariko bamwe bagahura n’ibihombo bitewe n’ubumenyi buke cyangwa kubera kugwa mu mitego y’imbuga mpimbano. Iri tegeko rije gukemura ibyo bibazo, rigatanga umurongo ngenderwaho usobanutse.
Impamvu iri tegeko ari ingenzi
Mu bihe byashize, ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga bwakorwaga nta mategeko abugenga neza, bigatuma habaho akajagari n’ibikorwa by’uburiganya. Hari abantu benshi bagiye batakaza amafaranga yabo bitewe n’amasezerano atizewe cyangwa imbuga zitari iz’ukuri.
Iri tegeko rizafasha:
- Kurinda abashoramari n’abakoresha uru rwego
- Kugabanya uburiganya bukorerwa kuri internet
- Gushyiraho uburyo bwo gukurikirana ibikorwa by’ubucuruzi
- Guteza imbere ishoramari rishingiye ku ikoranabuhanga
By’umwihariko, iri tegeko rizasaba ibigo bikora ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga kubanza kwiyandikisha no kubona uburenganzira buzatangwa n’inzego zibishinzwe.
Uruhare rw’ikoranabuhanga rya Blockchain
Ikoranabuhanga rya Blockchain rifite uruhare rukomeye mu mikorere y’umutungo koranabuhanga. Ni uburyo bubika amakuru mu buryo butuma atavogerwa kandi bukaba bufasha mu gukurikirana ibikorwa byose bikorwa.
Iri tegeko rizafasha gukoresha iri koranabuhanga mu buryo butekanye, aho ibikorwa byose bizajya bikurikiranwa mu mucyo, bityo bikagabanya ibyaha by’uburiganya.
Icyizere ku bashoramari
Abashoramari, haba ab’imbere mu gihugu n’abaturutse hanze, biteze inyungu nyinshi kuri iri tegeko. Kubera ko amategeko asobanutse atanga icyizere, bituma benshi bashaka gushora imari mu gihugu.
U Rwanda rusanzwe ruzwiho kugira politiki nziza ishyigikira ikoranabuhanga n’ishoramari. Iri tegeko rishya riziyongera kuri izo mbaraga, ritume igihugu kirushaho gukurura abashoramari bashaka gushora imari mu rwego rw’ikoranabuhanga.
Ingaruka ku baturage
Ku baturage basanzwe bakoresha cyangwa bifuza gukoresha umutungo koranabuhanga, iri tegeko rizabafasha mu buryo bukurikira:
- Kubaha amakuru ahagije ku bijyanye n’ishoramari ryabo
- Kubarinda kugwa mu mitego y’abatekamutwe bo kuri internet
- Kuborohereza gukoresha uburyo bwemewe n’amategeko
- Kongera icyizere mu gukoresha ikoranabuhanga
Ibi bizatuma abaturage benshi batinyutse kwinjira muri uru rwego, bityo ubukungu bw’igihugu bukomeze kwaguka.
Uruhare rwa Leta
Leta y’u Rwanda izakomeza kugira uruhare rukomeye mu gushyira mu bikorwa iri tegeko. Inzego zitandukanye zizafasha mu kugenzura no gukurikirana ibikorwa byose bijyanye n’umutungo koranabuhanga.
Hazashyirwaho uburyo bwo gukurikirana ibigo byose bikora muri uru rwego, ndetse hanatangwa amabwiriza agenga imikorere yabyo. Ibi bizatuma habaho gukorera mu mucyo no kugabanya amakosa ashobora gutuma abaturage bahomba.
Gukumira imbuga mpimbano
Kimwe mu bintu iri tegeko ryibandaho cyane ni ukurwanya imbuga mpimbano. Izi mbuga zagiye zikoreshwa n’abatekamutwe bashuka abantu babizeza inyungu nyinshi, nyuma bagahita babambura amafaranga yabo.
Iri tegeko rizashyiraho ibihano bikomeye ku bantu cyangwa ibigo bikoresha ubu buryo bwo kwiba abaturage. Rizanasaba ko ibigo byose bikora ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga bigaragaza amakuru yabyo mu buryo bugaragara kandi bwizewe.
Amahirwe mashya ku rubyiruko
Urubyiruko ni rwo rukunze gukoresha cyane ikoranabuhanga, bityo iri tegeko rizabafasha kubona amahirwe mashya mu rwego rw’imirimo n’ishoramari.
Abakiri bato bafite ubumenyi mu ikoranabuhanga bashobora gutangiza imishinga mishya, bakayibyaza inyungu mu buryo bwemewe n’amategeko. Ibi bizatuma habaho guhanga udushya no kongera umusaruro mu bukungu bw’igihugu.
U Rwanda mu rugendo rwo kuba ihuriro ry’ikoranabuhanga
Mu myaka ishize, u Rwanda rwagiye rushyira imbaraga nyinshi mu guteza imbere ikoranabuhanga. Iri tegeko rishya ni indi ntambwe igaragaza ko igihugu cyiyemeje kuba kimwe mu bihugu biyoboye Afurika mu ikoranabuhanga.
Ibikorwa byinshi by’ikoranabuhanga bimaze kugerwaho, harimo serivisi za Leta zitangwa hifashishijwe internet, kwifashisha ikoranabuhanga mu buvuzi no mu burezi, ndetse no guteza imbere ubucuruzi bw’ikoranabuhanga.
Umwanzuro
Itorwa ry’iri tegeko rigenga ubucuruzi bw’umutungo koranabuhanga ni intambwe ikomeye mu rugendo rw’u Rwanda rwo kubaka ubukungu bushingiye ku ikoranabuhanga. Rizafasha kurinda abashoramari, gukumira uburiganya no guteza imbere amahirwe mashya ku baturage.
Mu gihe isi ikomeje kwinjira mu bihe by’ikoranabuhanga rihanitse, u Rwanda rukomeje kwigaragaza nk’igihugu gishyira imbere udushya n’iterambere rirambye. Iri tegeko rizaba umusingi ukomeye wo gukomeza kwagura ubukungu no kongera amahirwe ku banyarwanda bose.