Umunyamabanga Mukuru wa CAF, Véron Mosengo-Omba, yeguye ku nshingano ze
Umunyamabanga Mukuru w’Ishyirahamwe Nyafurika ry’Umupira w’Amaguru (CAF), Véron Mosengo-Omba, yeguye ku nshingano ze kuri iki Cyumweru, inkuru yakiriwe n’abakurikiranira hafi ruhago nyafurika nk’iyahinduye isura y’imiyoborere y’uyu muryango ukomeye ku mugabane wa Afurika. Uku kwegura kwabaye mu gihe Inama ya Komite Nyobozi ya CAF yari iteraniye ku Cyicaro Gikuru cyayo giherereye i Cairo mu Misiri, bikaba byahise bituma hibazwa byinshi ku hazaza h’imiyoborere y’iri shyirahamwe.
Véron Mosengo-Omba yinjiye mu nshingano zo kuba Umunyamabanga Mukuru wa CAF mu mwaka wa 2021, avuye mu Ishyirahamwe Mpuzamahanga ry’Umupira w’Amaguru (FIFA), aho yari afite inshingano zikomeye mu bijyanye n’iterambere ry’amashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku isi. Yari yazanywe muri CAF mu gihe iri shyirahamwe ryari mu bihe by’impinduka zikomeye, hagamijwe kugarura icyizere, kunoza imiyoborere no kuzamura urwego rw’amarushanwa ategurwa naryo.
Impamvu zatumye yegura
Mu itangazo rye, Mosengo-Omba yatangaje ko icyemezo cyo kwegura yagifashe ku mpamvu bwite, asobanura ko agiye gushyira imbaraga ze mu mishinga ye bwite no mu zindi gahunda z’iterambere ateganya gukora hanze ya CAF. Nubwo atigeze atangaza byinshi ku mishinga agiye kwibandaho, yavuze ko igihe amaze muri CAF cyamubereye icy’agaciro kandi ko yishimira uruhare yagize mu mpinduka zagaragaye muri iri shyirahamwe mu myaka ine ishize.
Yagize ati: “Nishimiye gukorera CAF no gukorana n’amashyirahamwe agize umuryango wa ruhago nyafurika. Hari byinshi twagezeho mu kunoza imiyoborere, kongera ubunyamwuga no guteza imbere amarushanwa. Ubu ni igihe cyo gutangira indi ntambwe nshya mu buzima bwanjye.”
Aya magambo yagaragaje ko uku kwegura atari ukubera amakimbirane agaragara cyangwa ibibazo byihariye byatangajwe ku mugaragaro, ahubwo ari icyemezo cye bwite.
Ibihe yagezemo muri CAF
Mosengo-Omba yageze muri CAF mu gihe iri shyirahamwe ryari rimaze igihe rihura n’ibibazo by’imiyoborere n’imicungire y’umutungo. Mbere y’uko yinjira, hari hamaze igihe humvikana ibibazo by’imari, kutanoza imikorere n’ibindi byari byaragize ingaruka ku cyizere cy’amashyirahamwe amwe n’amwe yo ku mugabane.
Mu myaka yakurikiyeho, CAF yakoze impinduka zitandukanye zirimo kunoza imicungire y’imari, gushyiraho uburyo bushya bwo kugenzura imikoreshereze y’amafaranga, kongera agaciro k’amarushanwa akomeye nka CAN ndetse no guteza imbere umupira w’abagore. Hari kandi n’imishinga yo kongera ubushobozi bw’amashyirahamwe y’ibihugu binyuze mu mahugurwa, inkunga z’imari n’ibikoresho.
Abasesenguzi bamwe bemeza ko Mosengo-Omba yagize uruhare rukomeye mu kugarura icyizere hagati ya CAF na FIFA, ndetse no mu kongera imikoranire n’abaterankunga mpuzamahanga. Kuba yari yarakoze muri FIFA byamufashije gusobanukirwa neza imikorere y’amarushanwa mpuzamahanga no gukurura inkunga zitandukanye.
Inama ya Komite Nyobozi ya CAF
Ukwegura kwe kwabereye mu nama ya Komite Nyobozi ya CAF, inama isanzwe iba ifite uburemere bukomeye mu gufata ibyemezo birebana n’imiyoborere n’ahazaza h’umupira w’amaguru ku mugabane wa Afurika. Kuba yeguye muri iyo nama byatumye hafatwa ibyemezo byihuse byerekeranye n’uzasimbura by’agateganyo ndetse no gutegura inzira yo gushaka Umunyamabanga Mukuru mushya.
Amakuru ava muri CAF avuga ko hashyizweho uburyo bw’agateganyo bwo gukomeza ibikorwa bya buri munsi, kugira ngo hatagira gahunda zihagarara, cyane cyane izirebana n’itegurwa ry’amarushanwa ari imbere.
Uruhare rwe mu iterambere rya ruhago nyafurika
Mu gihe cy’imyaka ine yari amaze ku buyobozi, CAF yongereye imbaraga mu gutegura amarushanwa arimo Igikombe cya Afurika (CAN), CAF Champions League, CAF Confederation Cup n’andi marushanwa y’abagore n’abato. Hari kandi impinduka zagaragaye mu bijyanye no gutangaza amakuru, gukoresha ikoranabuhanga no kunoza ubunyamwuga mu mikino.
Mosengo-Omba yashimangiye inshuro nyinshi ko intego ya CAF ari ukuzamura urwego rw’umupira w’amaguru muri Afurika kugira ngo urusheho guhangana ku rwego mpuzamahanga. Yagaragazaga ko Afurika ifite impano nyinshi ariko ko hakenewe imiyoborere myiza, ishoramari n’ibikorwa remezo bihamye.
Mu bihe bye kandi, CAF yagaragaje ubushake bwo gukorana bya hafi n’ibihugu bigize uyu muryango, cyane cyane mu kuzamura umupira w’abagore no gutegura amarushanwa y’abato. Ibi byafatwaga nk’intambwe iganisha ku iterambere rirambye.
Icyo abakurikiranira hafi ruhago babivugaho
Abakurikiranira hafi ruhago nyafurika bagaragaje ibitekerezo bitandukanye kuri uku kwegura. Hari abemeza ko ari icyemezo cyumvikana ku muntu ushaka gutangira indi ntambwe mu buzima bwe bw’umwuga, mu gihe abandi bibaza niba hari impamvu zindi zitatangajwe ku mugaragaro.
Hari abavuga ko mu gihe CAF yari imaze kugera ku rwego rushimishije mu mikorere yayo, byari byiza ko yakomeza gahunda yari yatangiye, cyane ko hari amarushanwa akomeye ateganyijwe mu myaka iri imbere. Gusa abandi bemeza ko imiyoborere myiza idashingira ku muntu umwe, ahubwo ko ari inzego zubatswe neza zituma ibikorwa bikomeza.
Hazaza h’imiyoborere ya CAF
Ikibazo kiri kwibazwa cyane ni icyerekeranye n’uzasimbura Mosengo-Omba n’icyerekezo CAF izafata mu myaka iri imbere. Umunyamabanga Mukuru ni umwe mu myanya ikomeye muri CAF, kuko ari we ushinzwe ibikorwa bya buri munsi, ishyirwa mu bikorwa ry’ibyemezo bya Komite Nyobozi no guhuza ibikorwa by’inzego zitandukanye.
Biteganyijwe ko CAF izatangaza uburyo bwo kwakira kandidatire z’abifuza uyu mwanya, hagamijwe kubona umuntu ufite ubunararibonye mu miyoborere ya siporo no mu micungire y’imari, kandi usobanukiwe imiterere ya ruhago nyafurika.
Abasesenguzi bemeza ko uzasimbura Mosengo-Omba azasabwa gukomeza inzira yo kunoza imiyoborere, kongera ubunyamwuga no gukurura abaterankunga benshi, cyane cyane mu gihe amarushanwa ya CAF agenda arushaho gukurikirwa ku isi yose.
Umusozo
Ukwegura kwa Véron Mosengo-Omba ku mwanya w’Umunyamabanga Mukuru wa CAF ni inkuru ikomeye mu ruhando rwa ruhago nyafurika. Nubwo yeguye ku mpamvu ze bwite, asiga ashyizeho umusingi w’impinduka zagaragaye mu myaka ine ishize.
Igihe kirageze ngo CAF itangire indi ntambwe nshya, ishake umuyobozi mushya uzakomeza gusigasira ibyo yagezeho no guteza imbere umupira w’amaguru ku mugabane wa Afurika. Abakunzi ba ruhago barategereje kureba uko iri shyirahamwe rizakomeza urugendo rwarwo, mu gihe Afurika ikomeje kwigaragaza nk’isoko y’impano zikomeye ku isi.
Mu by’ukuri, impinduka mu buyobozi ni igice cy’ubuzima bw’amashyirahamwe akomeye. Icy’ingenzi ni uko intego yo guteza imbere ruhago, kongera amahirwe ku bakinnyi no kuzamura urwego rw’amarushanwa ikomeza kuba ku isonga. CAF ifite amahirwe yo gukomeza kuba inkingi ya mwamba mu iterambere rya siporo muri Afurika, bishingiye ku buyobozi buzaza no ku bufatanye bw’ibihugu biyigize.