AFC/Twirwaneho yongeye gufata imijyi ya Marundi na Katala muri Mwenga, intambara irushaho gukaza umurego mu Burasirazuba bwa DRC
Mu gihe umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuba ikibazo gikomeye, amakuru aheruka gutangazwa agaragaza ko umutwe wa AFC/Twirwaneho wongeye gufata imijyi ya Marundi na Katala iri hafi ya Burhinyi mu gace ka Mwenga, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo. Ibi byabaye nyuma y’imirwano ikomeye hagati y’uyu mutwe n’ingabo za Leta ya Congo n’indi mitwe yitwaje intwaro ikorera muri ako karere.
Aya makuru yemejwe n’inzego zitandukanye zirimo abayobozi bo mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo ndetse n’abaturage batuye muri aka gace bavuga ko habaye imirwano ikomeye mu minsi ishize. Abaturage bavuga ko amasasu yumvikanye igihe kirekire mbere y’uko bamwe mu barwanyi ba AFC/Twirwaneho binjira muri iyo mijyi.
Aho Marundi na Katala biherereye n’akamaro kabyo
Marundi na Katala ni uduce two mu gace ka Mwenga kari mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Aka gace gafite akamaro kanini mu bijyanye n’umutekano n’ubukungu kubera ko kari hafi y’indi mijyi ifite ibikorwa by’ubucuruzi ndetse n’imitungo kamere.
Mwenga ni kamwe mu duce tumaze igihe kinini twibasiwe n’ikorwa ry’imitwe yitwaje intwaro itandukanye. Iyo mitwe ikunze kurwanira kugenzura uduce dutandukanye kubera impamvu zirimo kugenzura inzira z’ubucuruzi n’imitungo kamere.
Kugenzura Marundi na Katala bishobora guha AFC/Twirwaneho inyungu z’igisirikare kuko ari uduce dufasha kugera mu bindi bice bya Mwenga ndetse no mu duce duturanye.
Umutwe wa AFC/Twirwaneho ni nde?
AFC/Twirwaneho ni umwe mu mitwe yitwaje intwaro ikorera mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Uyu mutwe ugizwe ahanini n’abarwanyi bavuga ko barwanira kurengera abaturage bo mu moko amwe n’amwe bavuga ko bahohoterwa cyangwa batitabwaho uko bikwiye.
Mu myaka ishize, uyu mutwe wagiye ugaragara mu mirwano itandukanye mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane mu duce twa Mwenga, Uvira na Fizi. Nubwo ibikorwa byawo bitigeze byagwaho rumwe, AFC/Twirwaneho ivuga ko igamije kurinda abaturage no guharanira uburenganzira bwabo.
Ariko Leta ya Congo n’imiryango mpuzamahanga myinshi ivuga ko ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro bigira uruhare mu gukomeza guhungabanya umutekano w’akarere ndetse bikagira ingaruka ku baturage b’abasivili.
Imirwano yabaye mbere yo gufata iyi mijyi
Abaturage bo muri Mwenga bavuga ko imirwano yatangiye mu gitondo cyo ku munsi wabanje gufatwa kwa Marundi na Katala. Amasasu menshi n’ibiturika byumvikanye mu duce dutandukanye two hafi ya Burhinyi.
Bamwe mu baturage bavuga ko ingabo za Leta ya Congo zari zifite ibirindiro muri ako gace zagerageje kurwanya abarwanyi ba AFC/Twirwaneho, ariko imirwano yarushijeho gukaza umurego bituma abaturage benshi bahunga.
Hari amakuru avuga ko bamwe mu baturage bagiye bahungira mu misozi iri hafi ndetse abandi bakerekeza mu mijyi iri kure y’aho imirwano yabereye.
Ingaruka ku baturage
Nk’uko bisanzwe bigenda mu makimbirane yo mu Burasirazuba bwa Congo, abaturage ni bo bakunze kwibasirwa n’ingaruka z’imirwano. Nyuma yo gufatwa kwa Marundi na Katala, abaturage benshi bagiye bava mu byabo bahunga imirwano.
Imiryango itanga ubufasha ivuga ko hari impungenge z’uko abantu benshi bashobora guhura n’ikibazo cyo kubura aho kuba, ibiribwa ndetse n’ubuvuzi.
Abaturage bavuga ko imirwano iyo ibaye mu bice byabo ihagarika ibikorwa by’ubuhinzi n’ubucuruzi, bigatuma ubuzima bwabo burushaho kugorana.
Hari n’impungenge z’uko amashuri n’amavuriro ashobora guhagarika ibikorwa byayo kubera umutekano muke.
Uko ubuyobozi bw’intara bubivuga
Abayobozi mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo batangaje ko bakurikirana hafi uko ibintu bimeze muri Mwenga. Bemeza ko imirwano yabaye kandi ko hari uduce twafashwe n’abarwanyi ba AFC/Twirwaneho.
Ariko ubuyobozi bw’intara buvuga ko ingabo za Leta ya Congo zikomeje ibikorwa byo kugarura umutekano no kugenzura uduce twafashwe n’uyu mutwe.
Buvuga ko abaturage bagomba gukomeza kwitonda no gukurikiza amabwiriza y’inzego z’umutekano.
Imiterere y’umutekano mu Burasirazuba bwa DRC
Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bumaze imyaka irenga makumyabiri buhanganye n’ibibazo by’umutekano biterwa ahanini n’ikorwa ry’imitwe yitwaje intwaro.
Iyo mitwe irimo iy’imbere mu gihugu ndetse n’ifite inkomoko mu bindi bihugu byo mu karere. Impamvu zitandukanye zirimo amakimbirane ashingiye ku moko, kugenzura umutungo kamere ndetse n’ibibazo bya politiki ni zimwe mu zituma iyo mitwe ikomeza kubaho.
Mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo honyine habarurwa imitwe yitwaje intwaro irenga 100 ikorera mu duce dutandukanye.
Ibi bituma ikibazo cy’umutekano kiba gikomeye cyane kandi kigira ingaruka ku buzima bw’abaturage benshi.
Uruhare rw’ingabo za Leta ya Congo
Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zimaze igihe zikora ibikorwa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro mu Burasirazuba bw’igihugu. Ibi bikorwa byagiye bikorwa kenshi ku bufatanye n’ingabo z’ibihugu by’inshuti ndetse n’imiryango mpuzamahanga.
Ariko kubera ubwinshi bw’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’ubugari bw’akarere irwanirwamo, kugarura umutekano byagiye bigorana.
Hari n’abasesenguzi bavuga ko hakenewe ingamba zirambye zirimo ibiganiro bya politiki, iterambere ry’ubukungu ndetse no gushyira imbaraga mu kubaka inzego z’umutekano zikomeye.
Uruhare rw’umuryango mpuzamahanga
Umuryango mpuzamahanga umaze igihe ugerageza gufasha mu gukemura ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo. Imiryango itandukanye irimo Umuryango w’Abibumbye n’imiryango itanga ubufasha ku baturage ikomeje gukorera muri aka karere.
Hari gahunda zitandukanye zigamije gufasha abaturage bagizweho ingaruka n’intambara, zirimo gutanga ibiribwa, ubuvuzi ndetse n’ubufasha ku mpunzi.
Ariko abasesenguzi bavuga ko gukemura burundu ikibazo cy’umutekano bisaba ubufatanye bukomeye hagati ya Leta ya Congo, ibihugu byo mu karere ndetse n’umuryango mpuzamahanga.
Ibishobora gukurikiraho
Nyuma yo gufatwa kwa Marundi na Katala, hari impungenge z’uko imirwano ishobora gukomeza mu tundi duce twa Mwenga. Abasesenguzi bavuga ko kugenzura utu duce bishobora gutuma AFC/Twirwaneho ishaka kwagura ibikorwa byayo mu bindi bice.
Ku rundi ruhande, ingabo za Leta ya Congo zishobora gutegura ibikorwa byo kugarura utu duce mu maboko ya Leta.
Ibi bishobora gutuma imirwano irushaho gukaza umurego mu gihe impande zombi zishaka kugenzura ako gace.
Umwanzuro
Gufatwa kwa Marundi na Katala n’umutwe wa AFC/Twirwaneho byongeye kugaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo kigikomeye.
Nubwo ingabo za Leta zikomeje guhangana n’imitwe yitwaje intwaro, ibikorwa by’iyo mitwe bikomeje gutuma umutekano utagerwaho mu buryo burambye.
Abasesenguzi benshi bavuga ko kugira ngo amahoro arambye aboneke muri aka karere, hakenewe ingamba zirimo ibiganiro bya politiki, iterambere ry’ubukungu ndetse no gufasha abaturage bagizweho ingaruka n’intambara.
Mu gihe ibyo bitarabaho, abaturage bo mu duce twa Mwenga na Kivu y’Amajyepfo muri rusange bakomeje kubaho mu bwoba bw’imirwano ishobora kongera kubura igihe icyo ari cyo cyose.
